Frambjóðendur Vinstri grænna í Norðausturkjördæmi fyrir komandi Alþingiskosningarnar, þær Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir alþingismaður og Jódís Skúladóttir lögfræðingur og sveitarstjórnarfulltrúi VG í Múlaþingi komu við hjá formanni Framsýnar í vikunni. Tilefnið var að taka stöðuna og hlusta eftir helstu áherslum félagsins í landsmálunum. Formaður Framsýnar, Aðalsteinn Árni, kom skilaboðum félagsins vel á framfæri við gestina sem stefna á þing fyrir VG. Framsýn leggur mikið upp úr góðu samstarfi við frambjóðendur til Alþingis og skorar á þá að koma við og meðtaka skilaboð félagsins til verðandi þingmanna. Hvað það varðar hefur Framsýn sterkar skoðanir á málefnum líðandi stundar sem betur mega fara á hverjum tíma.
Starfsfólk ríkis eða sveitarfélaga er almennt ráðið til starfa á mánaðarlaunum. Mismunandi getur verið hvort starfshlutfall sé 100 prósent eða lægra, eða hvort um tímabundna eða ótímabundna ráðningu sé að ræða. Almennt má segja að ótímabundin ráðning sé meginreglan og að tímabundnar ráðningar séu eins konar undantekning frá því að fastráða starfsfólk.
Um réttindi tímabundið ráðinna starfsmanna gilda sérstök lög sem tryggja að þeir njóti hvorki hlutfallslega lakari kjara né sæta lakari meðferð en starfsfólk með ótímabundna ráðningu. Þegar starfsfólk er ráðið í tímavinnu er hins vegar staðan önnur, og eru kjör þeirra almennt lakari en starfsfólks sem ráðið er til starfa á mánaðarlaunum. Engin sérstök lög hér á landi tryggja réttindi tímavinnustarfsmanna en um réttindi þeirra er fjallað í kjarasamningum.
Í kjarasamningum BSRB við ríkið og sveitarfélög er fjallað um það hvenær heimilt sé að ráða starfsfólk í tímavinnu. Í kjarasamningi við ríkið er það í eftirfarandi tilvikum:
Nemendum við störf í námshléum.
Starfsmönnum sem ráðnir eru til skamms tíma vegna sérstakra árvissra álagstíma ýmissa stofnana þó ekki lengur en 2 mánuði.
Starfsmönnum sem ráðnir eru til að vinna að sérhæfðum, afmörkuðum verkefnum.
Starfsmönnum sem starfa óreglubundið um lengri eða skemmri tíma þó aðeins í algjörum undantekningartilvikum.
Lífeyrisþegum sem vinna hluta úr starfi.
Í kjarasamningi við sveitarfélög kemur fram sú regla að sé reglubundin vinnuskylda starfsmanns 20 prósent eða meiri á mánuði skuli ráða hann á mánaðarlaun. Sé reglubundin vinnuskylda hans minni eða vinnuskil óregluleg sé heimilt að ráða hann í tímavinnu og einnig ef uppi eru sömu aðstæður og nefndar eru hér að ofan og gilda um ríkisstarfsmenn. Samkvæmt vef Kjara- og mannauðssýslu ríkisins er litið svo á að ráða skuli starfsmann á föst mánaðarlaun þegar hann sinnir að minnsta kosti 1/3 hluta af fullu starfi.
En hvað þýðir það nákvæmlega að vera ráðinn í tímavinnu? Hér verður reynt að svara því í stuttu máli. Í raun má segja að réttindi séu að vissu leyti frábrugðin starfsmönnum sem ráðnir eru á mánaðarlaunum. Þannig er til dæmis veikindaréttur og réttur til uppsagnarfrests lakari en tímakaup er almennt hærra.
Veikindaréttur Í kjarasamningum BSRB segir að starfsmaður sem ráðinn er til starfa á mánaðarlaunum haldi launum svo lengi sem veikindadagar hans verða ekki fleiri á 12 mánuðum en eftirfarandi:
0 til 3 mánuðir í starfi: 14 dagar
Næstu 3 mánuði í starfi: 35 dagar
Eftir 6 mánuði í starfi: 119 dagar
Eftir 1 ár í starfi: 133 dagar
Eftir 7 ár í starfi: 175 dagar
Eftir 12 ár í starfi: 273 dagar
Eftir 18 ár í starfi: 360 dagar
Tímavinnufólk á styttri veikindarétt en þeir sem eru ráðnir til starfa á mánaðarlaunum og er veikindaréttur þeirra eftirfarandi:
Á 1. mánuði í starfi: 2 dagar
Á 2. mánuði í starfi: 4 dagar
Á 3. mánuði í starfi: 6 dagar
Eftir 3 mánuði í starfi: 14 dagar
Eftir 6 mánuði í starfi: 30 dagar
Þannig er réttur tímavinnustarfsmanna til veikindalauna mun lakari en annarra, og til dæmis er hægt að horfa til starfsmanns sem hefur verið í starfi í 6 mánuði. Ef hann er ráðinn á mánaðarlaun á hann rétt til veikindalauna í 119 daga en einungis 30 daga ef hann er ráðinn í tímavinnu. Þess ber að geta að allir dagar eru taldir, ekki einungis virkir dagar, og starfsmaður í tímavinnu fær einungis greidd veikindi vegna þeirra daga sem hann átti að mæta til starfa á tímabili veikinda, sem getur að hámarki verið 30 dagar.
Uppsagnarfrestur Almennur uppsagnarfrestur hjá ríki og sveitarfélögum, að loknum reynslutíma, er þrír mánuðir. Hafi starfsmaður unnið að minnsta kosti 10 ára samfellt starf hjá sömu stofnun er uppsagnarfresturinn hins vegar fjórir til sex mánuðir, sé starfsmaðurinn á aldrinum 55 eða eldri. Starfsmaður getur þó sjálfur sagt upp starfi með þriggja mánaða uppsagnarfresti. Starfsmenn ríkis og sveitarfélaga njóta almennt þeirra réttinda að óheimilt sé að segja þeim upp án málefnalegra ástæðna og séu ástæður uppsagnar vegna atriða er varða starfsmanninn sjálfan þá ber almennt að veita honum áminningu áður en til uppsagnar kemur.
Tímavinnufólk hefur mun lakari rétt þegar til uppsagnar kemur. Almennt má segja að gagnkvæmur uppsagnarfrestur tímavinnumanna á fyrstu 3 mánuðum starfstímans sé ein vika miðað við vikuskipti, en vikuskipti miðast við föstudag. Eftir þriggja mánaða samfellt starf er gagnkvæmur uppsagnarfrestur einn mánuður. Þá þarf vinnuveitandi ekki að gefa upp sérstakar ástæður fyrir uppsögn eða fylgja áminningarferli þegar um tímavinnufólk er að ræða.
Orlofsréttur Samkvæmt kjarasamningum eiga allir starfsmenn rétt til 30 orlofsdaga á ári hverju, miðað við fullt starf. Starfsmaður sem hefur unnið hluta af fullu starfi eða hluta úr ári skal fá orlof 20 vinnuskyldustundir fyrir fullt mánaðarstarf. Tímavinnufólk hefur í raun sama rétt og aðrir til orlofs samkvæmt kjarasamningum, en almennt er orlof þeirra greitt út mánaðarlega samhliða launum. Tímavinnufólk ávinnur sér því orlofslaun en þarf sjálft að sjá til þess að orlofslaunin séu varðveitt og til ráðstöfunar fyrir sig yfir sumartímann þegar það tekur sitt orlof.
Stytting vinnuvikunnar Þau gæði sem felast í styttri vinnuviku og betri vinnutíma eiga ekki við um tímavinnufólk, enda ekki um fasta mánaðarlega vinnuskyldu að ræða í þeirra tilfelli eða starfshlutfall. Tímavinnufólk hefur þó eins og áður segir hærra tímakaup en starfsfólk sem sinnir sömu störfum í starfshlutfalli, eins og nefnt var hér að ofan.
Af hverju tímavinna? Það geta verið margvísleg rök fyrir því að ráða starfsfólk í tímavinnu og er tiltekið sérstaklega í kjarasamningi hvenær slíkt er heimilt. Af lestri kjarasamninga er þó augljóst að þetta fyrirkomulag ráðningar er undantekning frá þeirri meginreglu að ráða fólk í fast starfshlutfall og ótímabundið. Það ætti því ekki að vera ráðandi fyrirkomulag við ráðningar hjá ríki eða sveitarfélög í tiltekin störf heldur heyra til undantekninga. Upp hafa komið tilvik þar sem augljóslega er litið á tímavinnufólk eins og það sé ekki sett að jöfnu við starfsfólk með hefðbundið ráðningarfyrirkomulag. Nýlega þurfti stéttarfélag að fara fyrir Félagsdóm til þess að fá viðurkennt að tímavinnufólk ætti sama rétt til eingreiðslu vegna seinkunar á gerð kjarasamninga til að tryggja þeim sömu kjarasamningsbundnu hækkanir og aðrir starfsmenn nutu.
Starfsfólk sem ráðið er sem tímavinnufólk en hefur jafnvel unnið um árabil í slíku ráðningarformi og sinnt hærra starfshlutfalli en fjallað er um hér að ofan án þess að gera sér grein fyrir því hvað felst nákvæmlega í fyrirkomulaginu ætti að taka samtalið við sinn vinnuveitanda varðandi það hvort ekki sé tímabært að taka fyrirkomulagið til endurskoðunar og fá fasta ráðningu á mánaðarlaun.
Þessi umfjöllun er tekin af heimasíðu BSRB en Starfsmannafélag Húsavíkur á aðild að sambandinu.
Kjör tímavinnustarfsfólks eru almennt lakari en annars starfsfólks ríkis og sveitarfélaga.
Þegar komið er út í Flatey á Skjálfanda er afar ánægjulegt að sjá hvað flestum eignum er vel við haldið, flest húsin hafa verið gerð upp og eru í dag notuð sem sumarhús auk þess sem mikið er lagt upp úr því að varðveita umhverfið og menninguna en mikil saga er tengt eyjunni eins og meðfylgjandi upplýsingar staðfesta og myndir sem teknar voru í ferð stéttarfélaganna út í Flatey um síðustu helgi.
Byggð var í eyjunni frá 12. öld fram til 1967 þegar hún lagðist af vegna einangrunar og skorts á endurnýjun fólks. Náði íbúafjöldi mest að vera 120 manns um 1943. Fiskveiðar voru aðalatvinnuvegur eyjaskeggja auk kvikfjárræktar en hlunnindi voru einnig nokkur af rekaviði, fuglavarpi og sel. Frá upphafi 20. aldar var í eyjunni starfrækt kaupfélag og barnaskóli sem m.a. íbúar á Flateyjardal sóttu þjónustu til enda hafnaraðstaða í eyjunni mun betri en í landi. Á móti kom að eyjaskeggjar sóttu kirkju að Brettingsstöðum á Flateyjardal allt þar til byggð í dalnum lagðist af (1953) og kirkjan var flutt út í Flatey (vígð að nýju 1960).
Í eyjunni standa enn nokkur myndarleg hús sem haldið er við af afkomendum íbúa.
Stéttarfélögin Framsýn, Þingiðn og Starfsmannafélag Húsavíkur stóðu fyrir sumarferð síðasta laugardag út í Flatey á Skjálfanda. Forsvarsmenn Gentle Giants skipulögðu ferðina með starfsmönnum stéttarfélaganna. Uppselt var í ferðina sem tókst í alla staði mjög vel, gott var í sjóinn og það var fallegt og gefandi að ganga um eyjuna undir leiðsögn Guðmundar A. Hólmgeirssonar og Gísla Jónatanssonar sem var staddur í eyjunni og aðstoðaði Guðmund, eða Alla Hólmgeirs eins og hann er oftast kallaður, við að fræða gestina um söguna, búsetu og atvinnulífið í Flatey á fyrri tímum. Guðni Sigþórsson skipstjóri stóð í brúnni og sá til þess að vel færi um gestina þegar siglt var yfir í Flatey frá Húsavík og heim aftur. Með honum í áhöfn var Vittoria Sesani sem er frá Ítalíu. Auk þess að fræðast um eyjuna var boðið upp á grill og léttar veitingar í boði stéttarfélaganna. Ósk, Jónas, Linda og Jónína stóðu vaktina við grillið og sáu til þess að enginn færi svangur heim. Full ástæða er til að þakka Gentle Giants og gestum stéttarfélaganna fyrir ánægjulega ferð sem í alla staði var til mikillar fyrirmyndar. Meðfylgjandi eru myndir úr ferðinni.
Heiðurshjón, takk fyrir frábærar móttökur í Flatey.
Ríkissáttasemjari mun standa fyrir námstefnum í samningagerð fyrir alla sem eiga sæti í samninganefndum og vinna að kjarasamningsgerð í landinu. Með þeim er markmiðið að bæta vinnubrögð við kjarasamningsgerð, læra nýjustu aðferðir, deila reynslu og efla marksækni og fagmennsku við samningaborðið.
Hver námstefna stendur í þrjá daga og geta þátttakendur valið tímasetningu og staðsetningu sem hentar þeim. Að námskeiði loknu munu þátttakendur hafa öðlast þekkingu á lögum og leikreglum í kjarasamningsgerðinni og þekkingu á þáttum sem stuðla að virðingu, trausti, fagmennsku og bestu niðurstöðum í samningagerð. Þá munu þeir hafa öðlast þekkingu á efnahagslegu samhengi og þjóðhagslegu mikilvægi kjarasamninga, leikni til að takast á við hindranir í viðræðum, leikni í samskiptum og undirbúningi viðræðna. Einnig munu þátttakendur einnig læra að skipuleggja og vinna með heildarferli kjarasamninga, frá samningi til samnings, og hvernig á að semja vel og stuðla að gagnkvæmum ávinningi í kjarasamningsgerð.
Skipulagðar hafa verið fimm námstefnur sem haldnar verða í flestum landshlutum:
15. til 17. nóvember 2021, staðsetning: Norðurland (Fosshótel Húsavík)
14. til 16. mars 2022, staðsetning: Suðvesturland (B59 hótel á Borgarnesi)
16. til 18. maí 2022, staðsetning: Vesturlandi (Hótel Ísafjörður)
19. til 21. september 2022, staðsetning: Austurland (Hérað)
7. til 9 nóvember 2022, staðsetning: Vesturland (Fosshótel Stykkishólmur)
Opnað verður fyrir skráningu á vef ríkissáttasemjara þann 20. ágúst 2021 klukkan 9:00.
Námstefnurnar munu auka færni þátttakenda í samningagerð.
Samkvæmt kjarasamningum á að vera trúnaðarmaður á öllum vinnustöðum sem hafa fimm eða fleiri starfsmenn. Starfsfólk á hverjum vinnustað kýs sér trúnaðarmann til tveggja ára í senn. Kosning fer fram í samráði við viðkomandi stéttarfélag, Framsýn, Þingiðn eða Starfsmannafélag Húsavíkur. Eftir kosningu fær trúnaðarmaður og atvinnurekandi senda staðfestingu á kjöri.
Ef enginn trúnaðarmaður er á þínum vinnustað, viljum við biðja þig um að hafa samband við Skrifstofu stéttarfélaganna 4646600 eða með því að senda tölvupóst á kuti@framsyn.is varðandi frekari upplýsingar og aðstoð við kjör á trúnaðarmanni.
Til viðbótar má geta þess að stéttarfélögin standa reglulega fyrir trúnaðarmannanámskeiðum.
Íslensk ungmenni byrja snemma að vinna, mörg hver með námi, og í ýmsum starfsgreinum, t.d. í matvöruverslunum, á skyndibitastöðum og við blaðaútburð. Nokkuð er um að unga fólkið vinni langan vinnutíma og taki á sig ábyrgð umfram það sem aldur þeirra og þroski gefur tilefni til en ljóst er að því fylgir óhjákvæmilega álag.
Ungu fólki er hættara en hinum eldri við að lenda í vinnuslysum og óhöppum (heimild: Eurostat og vinnuslysaskrá Vinnueftirlitsins) en slíkt má rekja til skorts á þjálfun og starfsreynslu og vanþekkingar á mikilvægum þáttum er varða öryggi og heilbrigði við vinnu. Ungt fólk er ennfremur áhættusæknara en hið eldra og því hættara við að lenda í slysum og óhöppum.
Ljóst er að hátt hlutfall vinnuslysa, óhappa og áreitni meðal ungs fólks má að einhverju leyti rekja til þess að þessi hópur vinnur oft við slæmar aðstæður og óhentugt vinnuskipulag. Mikilvægt er að kenna ungu fólki hvernig verjast megi slysum, álagsmeinum og áreitni og stuðla þannig að vellíðan þessa hóps í vinnu bæði nú og síðar á starfsævinni.
Samkvæmt upplýsingum frá Vinnumálastofnun var skráð atvinnuleysi í júlí 6,1% og minnkaði talsvert frá júní þegar það mældist 7,4%, að því er fram kemur í skýrslu Vinnumálastofnunar fyrir júlímánuð. Alls fækkaði atvinnulausum að meðaltali um 2.005 sem nemur 14% fækkun frá júnímánuði.
Atvinnuleysi hefur farið minnkandi síðustu mánuði en það var 9,1% í maí, 10,4% í apríl, 11,0% í mars og 11,4% í febrúar 2021.
„Atvinnulausir voru alls 12.537 í lok júlí, 6.562 karlar og 5.975 konur og fækkaði atvinnulausum körlum um 966 frá júnílokum og atvinnulausum konum fækkaði um 813,“
Á Norðurlandi eystra lækkaði atvinnuleysið úr 4,4% í 3,9%.
Dæmi eru um að félagsmenn Framsýnar hafi leitað til félagsins varðandi reglur/lög um tímabundnar greiðslur vegna launa einstaklinga sem sæta sóttkví samkvæmt fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda án þess að vera sýktir. Samkvæmt lögunum nr. 24 frá 21. mars 2020 er heimilt að greiða atvinnurekanda launakostnað vegna starfsmanna sem þurfa í sóttkví.
Markmið laga um tímabundnar greiðslur launa til einstaklinga í sóttkví er að launafólk þurfi ekki að hafa áhyggjur af fjárhagslegri afkomu sinni þegar það fylgir fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda um að fara í sóttkví.
Meginreglan er sú að atvinnurekendi greiðir starfsmanni sem sætir sóttkví laun en ríkið endurgreiðir atvinnurekandanum kostnaðinn fyrir utan launatengd gjöld. Við sérstakar kringumstæður, eins og verktöku eða verkefnastörf, geta einstaklingar sótt sjálfir um greiðslur á vef Vinnumálastofnunar.
Skilyrði fyrir greiðslum eru m.a. að einstaklingur hafi sannanlega verið í sóttkví samkvæmt beinum fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda og að hann hafi ekki getað sinnt vinnu að hluta eða öllu leyti þaðan sem hann sætti sóttkví. Ef fjarvinna er möguleg skerðast greiðslur sem því nemur. Réttindin til launa taka einnig til tilvika þar sem barn undir 13 ára aldri í forsjá launamanns sætir sóttkví, sem og barn undir 18 ára aldri með langvarandi stuðningsþarfir. Hámarksfjárhæð (21.100 kr.) er greidd fyrir hvern dag í sóttkví.
Úrræði þetta var lögfest 20. mars 2020 og gilti þá fyrir tímabilið 1. febrúar til 30. apríl 2020. Haustið 2020 var það hins vegar framlengt til 31. desember 2021.
Það er lögfræðilegt mat ASÍ að fari fólk í sóttkví í sumarleyfi teljist það ekki sem orlofsdagar.
Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar kemur saman til fundar eftir sumarfrí þriðjudaginn 17. ágúst kl. 17:00 í fundarsal félagsins. Stjórn Framsýnar- ung er einnig boðið að sitja fundinn. Öflugu starfi félagsins fylgir löng dagskrá eins og sjá má hér að neðan en dagskrá fundarins er eftirfarandi:
Eins og kunnugt er, eru alþingiskosningar framundan í haust. Fjölmargir hafa gefið kost á sér á þá lista sem bjóða fram til Alþingis, sem er vel.
Það er ekki bara að kjósa þurfi nýja alþingismenn heldur stendur Framsýn frammi fyrir því að kjósa þingfulltrúa á eftirtalin þing, það er starfandi félagsmenn á vinnumarkaði:
Þing Alþýðusambands Norðurlands sem haldið verður á Illugastöðum dagana 30. september og 1. október.
Þing ASÍ-UNG sem haldið verður í Reykjavík 24. september. Kjörgengir eru þeir sem eru innan við 35 ára aldur.
Þing Landssambands ísl, verslunarmanna sem haldið verður á Hótel Hallormsstað 14. – 15. október.
Þing Starfsgreinasambands Íslands sem haldið verður á Akureyri 20.-21.- og 22. október.
Í heildina þarf Framsýn að tilnefna 23 fulltrúa á þessi þing á vegum verkalýðshreyfingarinnar í haust. Félagsmenn Framsýnar sem verða fulltrúar á þinginu halda launum og fá ferða- og dvalarkostnað greiddan.
Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar mun ganga frá endanlegu kjöri á fulltrúum félagsins á þessi þing á fundi þann 17. ágúst. Hafi félagsmenn áhuga á því að gefa kost á sér á þingin eru þeir beðnir um að senda skilaboð á netfangið kuti@framsyn.is fyrir þann tíma. Með því að senda skilaboð á netfangið er einnig hægt að fá nánari upplýsingar.
Um þessar mundir er unnið að því að uppfæra bæklinga á vegum Framsýnar stéttarfélags, annars vegar bækling er varðar helstu kjör og réttindi starfsmanna í ferðaþjónustu og hins vegar bækling um réttindi félagsmanna úr sjóðum Framsýnar s.s. fræðslu,- orlofs- og sjúkrasjóði. Þeir verða gefnir út á ensku, pólsku og íslensku. Bæklingarnir hafa komið að góðum nótum fyrir félagsmenn og er síðasta prentun búin. Þess vegna var talið tímabært að uppfæra þá og gefa út aftur. Hægt verður að nálgast bæklingana á Skrifstofu stéttarfélaganna síðar í þessum mánuði. Einnig er í boði að fá þá með póstinum búi menn utan Húsavíkur. Agnieszka Anna Szczodrowska hefur aðstoðað starfsmenn Framsýnar við að þýða bæklingana yfir á pólsku.
Bæklingar sem Framsýn hefur gefið út á þremur tungumálum hafa komið að góðum notum fyrir félagsmenn.
Góður félagi, Kristján Bragason framkvæmdastóri EFFAT sem stendur fyrir Samtök launafólks í matvæla-, ferðaþjónustu og landbúnaði í Evrópu (EFFAT) leit við á Skrifstofu stéttarfélaganna í gær og heilsaði upp á formann Framsýnar og fyrrverandi varaformann félagsins Kristbjörgu Sigurðardóttir. Kristján sem býr í Svíþjóð hefur undanfarið dvalið í fríi á Íslandi.
Á þingi sambandsins í Zagreb í Króatíu í nóvember 2019 var Kristján kjörinn nýr framkvæmdastjóri EFFAT, en hann er kosinn í beinni kosningu af þingfulltrúum. Kristján var kosinn einróma í þetta mikilvæga starf en hann var fulltrúi Starfsgreinasambands Íslands á þinginu en hann var um tíma framkvæmdastjóri Starfsgreinasambandsins. Trúlega er um að ræða eitt æðsta embætti sem Íslendingur hefur verið kosinn til að gegna innan alþjóðlegrar verkalýðshreyfingar. Aðalsteinn Árni formaður Framsýnar og Kristján hafa í gegnum tíðina átt gott samstarf um verkalýðsmál enda lengi komið að réttindamálum verkafólks. Það sama má segja um Kristbjörgu sem var virk í starfi Framsýnar á þeim tíma sem Kristján starfaði fyrir Starfsgreinasamband Íslands. Að sjálfsögðu fékk Kristján góðar móttökur hjá forsvarsmönnum Framsýnar.
Rosa Maria Millán Roldán, hefur verið ráðin í ræstingar og þrif á Skrifstofu stéttarfélaganna en hún tekur við starfinu 1. ágúst. Um leið og Rosa er boðin velkomin til starfa er Ásrúnu Ásgeirs þökkuð vel unnin störf í þágu stéttarfélaganna. Ásrún hefur séð um þrifin undanfarin ár.
Í bréfi Framsýnar til Samtaka sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra, skammstafað SSNE, kemur fram að allt frá því að sveitarstjórnarmenn á starfssvæði Eyþings settu fram fyrstu hugmyndir um sameiningu Eyþings, Atvinnuþróunarfélags Eyjafjarðar og Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga hafði Framsýn áhyggjur af starfsemi Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga.
Fram að þeim tíma hafði Atvinnuþróunarfélag Þingeyinga verið öflugur málsvari sveitarfélaga og atvinnulífsins í Þingeyjarsýslum enda stjórn félagsins skipuð fulltrúum frá hagsmunaaðilum á svæðinu. Samstarf aðila hafði í gegnum tíðina verið til mikillar fyrirmyndar og AÞ komið að margvíslegum verkefnum til að efla atvinnusvæðið og um leið búsetuskilyrði í Þingeyjarsýslum.
Því miður fyrir samfélagið hér austan Vaðlaheiðar bar sveitarstjórnarmönnum ekki gæfa til að standa í lappirnar og efla samstarfið á héraðsvísu enn frekar með því að halda í Atvinnuþróunarfélag Þingeyinga. Ákveðið var að stíga það skref að sameina atvinnuþróunarfélögin og Eyþing, skammstafað SSNE. Í aðdragandanum að sameiningunni var því haldið fram af forsvarsmönnum sveitarfélaganna í Þingeyjarsýslum að höfuðstöðvar hins nýja félags yrðu á Húsavík og haldið yrði úti öflugri starfsemi er tengdist atvinnu- og byggðaþróun í Þingeyjarsýslum.
Vorið 2020 auglýsti SSNE eftir sviðstjóra atvinnu- og byggðarþróunar, með aðsetur á Húsavík. Ráðið var í starfið, en samkvæmt heimildum Framsýnar hefur sviðstjórinn sagt upp störfum og ekki standi til að ráða annan mann í hans stað á Húsavík. Er það algjörlega á skjön við allar ræðurnar sem blessaðir sveitarstjórnarmennirnir sem mæltu fyrir sameiningunni, töluðu fyrir. Menn þyrftu ekki að óttast neitt, það stæði til að efla starfsemina á svæðinu og halda störfum í héraði.
Í ljósi þessa er spurt:
1. Er það rétt að sviðstjóri atvinnu- og byggðaþróunar hjá SSNE með aðsetur á Húsavík hafi sagt upp störfum?
2. Er það rétt að ekki verði ráðið í hans starf á Húsavík með sérstaka áherslu á atvinnu- og byggðaþróun? Ef svo er, hvað verður um þetta mikilvæga starf?
3. Athygli vekur að nýlega auglýsti SSNE eftir öflugum verkefnastjóra fjármála og reksturs hjá SSNE. Hlutverk hans er einnig að sinna atvinnuráðgjöf og nýsköpun. Tekið er fram í auglýsingu að umrætt starf sé á Akureyri. Kom ekki til greina að þetta starf yrði á Húsavík, það er í höfuðstöðvunum? SSNE hefur talað fyrir störfum án staðsetningar líkt og er með núverandi starf framkvæmdastjóra SSNE. Hvenær á það við?
4. Þegar framkvæmdastjóri SSNE var ráðinn til starfa kom fram að ekki yrði gerð krafa um staðsetningu starfsins, þess í stað væri framkvæmdastjóranum ætlað að vera til skiptist á skrifstofum samtakanna á starfssvæðinu. Hefur það gengið eftir samkvæmt áætlun?
5. Hversu mörg stöðugildi eru hjá SSNE í höfuðstöðvunum á Húsavík? Hefur þeim fjölgað eða fækkað frá stofnun SSNE? Hverjar eru framtíðarhorfurnar varðandi mannahald og stöðuhlutföll?
Að öðru:
Á heimasíðu SSNE má sjá að samtökin hafa lagt áherslu á að Akureyrarflugvöllur komist betur inn á kortið sem millilandaflugvöllur. Beint millilandflug um Akureyrarflugvöll hafi um langt skeið verið baráttumál. Að sjálfsögðu eiga menn að setja sér markmið og berjast fyrir þeim. Hvað það varðar hefur Framsýn barist fyrir því að áætlunarflug haldist áfram milli Húsavíkur og Reykjavíkur enda mikið byggða- og atvinnumál. Í því sambandi hefur félagið verið í sambandi við forsætisráðherra, samgöngumálaráðherra, fjármálaráðherra, þingmenn kjördæmisins, sveitarstjórnarmenn í Norðurþingi, ferðaþjónustuaðila í Þingeyjarsýslum og forstjóra Samkeppniseftirlitsins, þar sem stefnir í einokun í innanlandsfluginu sem Framsýn hefur varað við.
Til viðbótar skrifaði Framsýn Samtökum sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra bréf þar sem óskað var eftir aðkomu samtakanna að þessu mikilvæga máli fyrir Þingeyinga og alla þá sem ferðast þurfa um Húsavíkurflugvöll. Við því bréfi hefur ekkert svar borist ! Vissulega eru það mikil vonbrigði að SSNE hafi ekki séð ástæðu til að lyfta upp litla fingri til að koma að þessu mikilvæga máli með heimamönnum. Að mati Framsýnar þarf að tryggja millilandaflug inn á svæðið auk þess að tryggja eðlilegar flugsamgöngur milli landshluta á Íslandi. Fyrir þessu eiga SSNE að berjast sem og aðrir hagsmunaaðilar. Áhugaleysi SSNE verður ekki túlkað öðruvísi en að samtökin sjái ekki ástæðu til að koma að málinu, sem eru skýr skilaboð til heimamanna um áherslur SSNE í atvinnu- og byggðamálum í Þingeyjarsýslum.
Þess er vænst að þessu bréfi verði svarað en ekki komið fyrir í möppu líkt og fyrra bréfi félagsins varðandi aðkomu SSNE að áætlunarflugi um Húsavíkurflugvöll sem ekki hefur verið svarað. Það er jú hlutverk SSNE að efla Norðurland eystra sem eftirsótt svæði til búsetu og atvinnu auk þess að vera sterkur bakhjarl aðildarsveitarfélaga og atvinnulífs í sameiginlegum málum, svo vitnað sé í samþykktir samtakanna.
Unglingar úr Vinnuskóla Húsavíkur komu við á Skrifstofu stéttarfélaganna í gær til að fræðast um starfsemi stéttarfélaga og helstu réttindi og skyldur þeirra á vinnumarkaði. Gestirnir voru áhugasamir og tóku virkan þátt í umræðunni um viðfangsefnið. Fræðsla sem þessi er afar mikilvæg fyrir þá sem eru að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði. Stéttarfélögin í Þingeyjarsýlsum hafa verið með reglulegar kynningar fyrir unglinga í grunnskólum, framhaldsskólum og í vinnuskólum. Þess ber að geta að stéttarfélögin eru alltaf tilbúin að koma með fræðslu inn í skóla eða á vinnustaði.
Fyrr í sumar fjallaði Byggðaráð Norðurþings um málefni Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga. Framkvæmdastjóri SSNE, Eyþór Björnsson var kallaður til en Samtök sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra, skammstafað SSNE, var stofnað 2020 við sameiningu Atvinnuþróunarfélags Eyjafjarðar, Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga og Eyþings. Starfssvæði samtakanna afmarkast af sveitarfélagamörkum allra sveitarfélaga á Norðurlandi eystra, frá Siglufirði í vestri að Bakkafirði í austri, að Tjörneshrepp undanskildum.
Það er ekki bara að Framsýn hafi haft áhyggjur af stöðunni og framvindu mála, sé tekið mið af umræðunni sem varð á fundi Byggðaráðs Norðurþings og meðfylgjandi bókun ber með sér frá Hjálmari Boga Hafliðasyni.
Hjálmar Bogi óskar bókað; „Samtök sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra, skammstafað SSNE, var stofnað 2020 við umdeilda sameiningu Atvinnuþróunarfélags Eyjafjarðar, Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga og Eyþings. Atvinnuþróunarfélag Þingeyinga hafði unnið gott starf með góða tengingu við verkalýðshreyfinguna sem og fulltrúa atvinnurekanda í Þingeyjarsýslu. Sameiningin var keyrð í gegn af meirihluta sveitarstjórnar Norðurþings án fullnægjandi raka. Fram kemur á vefsíðu samtakanna að heimili og varnarþing samtakanna er á skrifstofu SSNE á Húsavík, eftir ítrekanir að hálfu minnihluta sveitarstjórnar. Hlutverk SSNE er að þjónusta sveitarstjórnir og atvinnulíf á starfssvæði landshlutasamtakanna. Samtökin áttu m.a. að taka við hlutverki Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga (AÞ) á sviði atvinnuþróunar. Dregið hefur úr mætti og starfsemi SSNE, sem tók við hlutverki AÞ. Ljóst má vera mikilvægi þess að endurmeta stöðuna og rýna til gagns. Starfsmaður SSNE sem sinna á atvinnumálum hefur látið af störfum en hann hafði ekki búsetu á Húsavík eða nágrenni, þrátt fyrir að um það hafi verið gefið vilyrði. Fram kom í erindi frá SSNE að félagið hyggst staðsetja starfsmann á Húsavík sem sinni menningarmálum félagsins. Hvar var sú ákvörðun tekin? Hvernig var stöðumati háttað þar sem fram kemur þörf fyrir slíkt starf á Húsavík umfram starf sem felur í sér aðra þætti s.s. atvinnumál og -uppbyggingu á þeim tækifærum sem hér finnast. Rétt er að benda á að ekkert samráð hefur verið haft við kjörna fulltrúa í sveitarstjórn Norðurþings vegna framangreindrar breytingar. Slíkt vekur óneitanlega furðu og ekki líklegt til að skapa samstöðu og traust.“
Hægt er að lesa um afstöðu annarra fulltrúa í Byggðaráði Norðurþings varðandi starfsemi SSNE með því að fara inn á heimasíðu sveitarfélagsins, skorað er á menn að gera það. Þá má geta þess að Framsýn mun í ljósi umræðunnar á fundi byggðaráðs kalla eftir frekari upplýsingum frá SSNE um starfsemi samtakanna í Þingeyjarsýslum. Bréf þess efnis fer frá félaginu í dag. Nánar um það á heimasíðunni á morgun.
Formaður Framsýnar var á dögunum beðinn um að vera við útskrift á nemendum Leikskólans Grænuvalla á Húsavík sem voru að ljúka veru sinni á leikskólanum, við tekur nám hjá þeim í Borgarhólsskóla í haust. Starfsmenn og börn færðu formanninum smá glaðning og skjal frá börnunum sem þökkuðu Aðalsteini fyrir að taka á móti þeim á hverju vori í Grobbholti þar sem börnin hafa fengið að upplifa sauðburð. Að sjálfsögðu þakkaði Aðalsteinn fyrir hlýleg orð í sinn garð og gjöfina frá leikskólanum.
Skráð atvinnuleysi í Íslandivar 7,4% í júní og minnkaði talsvert frá maí eða úr 9,1%. Alls fækkaði atvinnulausum að meðaltali um 3.062 eða um 18% frá maímánuði. Atvinnuleysi var 10,4% í apríl, 11,0% í mars, 11,4% í febrúar og 11,6% í janúar 2021. Atvinnulausir voru alls 14.316 í lok júní, 7.528 karlar og 6.788 konur og fækkaði atvinnulausum körlum um 1.862 frá maílokum og atvinnulausum konum fækkaði um 1.445. Af þeim 3.307 atvinnulausu sem fækkaði á atvinnuleysisskrá í júní fóru ca. 1.360 á ráðningarstyrk. Vinnumálastofnun greiddi eingreiðslu til um 3.600 atvinnuleitenda sem höfðu verið á atvinnuleysisskrá í 14 mánuði eða lengur þann 1.maí. Nam heildargreiðslan um 355 milljónum. Atvinnuleysi var mest á Suðurnesjum eða 13,7% og minnkaði úr 18,7% í maí. Næst mest var atvinnuleysið 7,9% á höfuðborgarsvæðinu og lækkaði úr 9,4% frá því í maí. Hlutabótaleiðinni sem í boði var frá mars 2020 lauk í lok maí 2021. Alls fengu rúmlega 6.700 atvinnurekendur um 28 milljarða styrk vegna ríflega 36.500 starfsmanna. Vinnumálastofnun spáir því að atvinnuleysi minnki áfram í júlí m.a. vegna sérstakra atvinnuátaka stjórnvalda og aukinna umsvifa í ferðaþjónustu og verði á bilinu 6,3% til 6,8%. Alls höfðu 5.818 atvinnuleitendur verið án atvinnu í meira en 12 mánuði í lok júní og fækkaði um 612 frá maí. Hins vegar voru þeir 2.700 í júnílok 2020. Gera má ráð fyrir því að fjöldi þeirra sem hafa verið án atvinnu í yfir 12 mánuði muni fara minnkandi næstu mánuði.
Atvinnuástand eftir svæðum. Atvinnuleysi var mest á Suðurnesjum eða 13,7% og minnkaði úr 18,7% í maí. Næst mest var atvinnuleysið 7,9% á höfuðborgarsvæðinu og lækkaði úr 9,4% frá því í maí. Minnst var atvinnuleysi í júní á Norðurlandi vestra, 2,3%, Vestfjörðum 2,6% og á Austurlandi 2,8%. Mest dró úr atvinnuleysi á Suðurlandi eða um 30% að jafnaði. Minnst dró úr atvinnuleysi á höfuðborgarsvæðinu eða um 14%. Á landsbyggðinni í heild minnkaði atvinnuleysi um 25%. Á Suðurnesjum, Austurlandi Norðurlandi eystra og Vesturlandi minnkaði atvinnuleysi að jafnaði um 25% milli mánaða. Á Norðurlandi eystra var atvinnuleysið 4,4% í júní. Mesta hlutfallslega fækkun atvinnulausra á landsvísu var í Skútustaðahreppi í júní eða um 63% þar sem fjöldi atvinnulausra fór úr 27 í lok maí í 10 í lok júní.
