kuti

Þing Kvenfélagasambands Íslands fór fram á Húsavík um helgina. Meðal ræðumanna var Ósk Helgadóttir varaformaður Framsýnar. Hér má lesa ávarpið:

Kæru systur. Til hamingju með þetta glæsilega þing sem hér er að hefjast og hjartans þakkir fyrir að bjóða mér að ávarpa ykkur hér í dag.

Mig langar að taka ykkur í smá söguskoðun. Við skulum hverfa aftur til ársins 1918 og setja okkur aðeins inn í aðstæður fólks á þeim tíma. Það ár þrengdi verulega kost íslensku þjóðarinnar. Árið hófst á fádæma frosthörkum. Katla gaus, spænska veikin herjaði og fyrri heimstyrjöldinni lauk eftir fjögurra ára blóðbað. Það var dýrtíð, atvinnuleysi, vöruskortur og vöruþurrð. En svo að þið haldið nú ekki að ég ætli eingöngu að telja upp það neikvæða sem gerðist þetta örlagaríka ár, þá er vert að minnast þess að Íslendingar fögnuðu fullveldi þann 1. desember og íslenskur fáni var dreginn að húni sem fullgildur þjóðfáni. Fyrir 100 árum.

En við skulum halda okkur hér á Húsavík, sem þá var eins og hvert annað þorp á gelgjuskeiði, íbúatalan um 650 manns og afkoma manna síst glæsilegri en annars staðar á landinu á þessum erfiðu tímum. Litla samfélagið var stéttskipt, hér bjuggu tvær aðalstéttir. Það voru „betri borgarar“ sem voru kaupmenn, embættismenn og verslunarþjónar og svo almúgafólk (smollar) sem voru verkamenn og iðnaðarmenn. Betri borgarar voru forystumenn í atvinnu og félagslífi og flestir smollarnir lifðu á því sem landið gaf. Þeir byggðu afkomu sína á sjónum þegar ekki var aðra vinnu að hafa, ýmist á árabátum eða vélbátum sem þá voru að koma til sögunnar. Sumir höfðu kýr til heimilis, nokkrar kindur, jafnvel geitur og hænur.

Konurnar sáu um það sem heima var, (unnu þessi verk sem alltaf hafa unnist af sjálfu sér) ólu upp börnin, þvoðu þvotta, sinntu öldruðum og sjúkum og héldu utan um stórfjölskylduna. Gæfist tími til unnu þær einnig utan heimilis. Hér á Húsavík unnu konur rétt eins og í öðrum sjávarþorpum á Íslandi, gjarnan árstíðabundin störf, oftast við fiskbreiðslu og fiskþvott. Það var mikil eftirspurn eftir konum til þess háttar starfa, þegar þess gerðist þörf.

Verslun var öll lánsverslun, eða skuldaverslun og peningar voru ekki mikið hafðir um hönd. Útgerðarmaðurinn og kaupmaðurinn var oftast sá hinn sami, fólk verslaði hjá þeim sem það vann hjá, vinnan og innleggið var skrifað og úttektin var skrifuð. Verulegar erjur milli verkafólks og vinnuveitenda voru varla komnar til sögunnar í litla þorpinu á Húsavík árið 1918, enda lágu málin nokkuð ljóst fyrir. Vinnuveitendur ákváðu hvert kaupið skyldi verða og þar við sat. Fólk lét sér það yfirleitt lynda þó sumir bölvuðu í hljóði. Almennt var aðbúnaður verkafólks á Íslandi ömurlegur og vinnuaðstaða einkamál atvinnurekanda.

Um aldamótin 1900 var hugmyndafræði sósíalisma og jafnaðarstefnu farin að skjóta rótum á Íslandi og átti sinn þátt í því að farið var að stofna hér stéttarfélög fyrir ófaglærða verkamenn. Baráttusamtök verkamanna spruttu upp víða um land og Húsavík var Verkamannafélag Húsavíkur stofnað árið 1911. Það félag var ekki opið konum frekar en flest önnur verkamannafélög sem stofnuð voru á þessum tima. Konur voru álitnar tímabundnir gestir á vinnumarkaði. Staða þeirra þar var því ekki aðeins veik heldur var einnig litið á konur sem aukavinnuafl.

En þá við erum líka komin að því sem ég ætlaði að gera að umræðuefni hér í dag. Yfirskrift þessa þings „Fylgdu hjartanu“ á þar einmitt vel við.

Það var í áðurnefndu umhverfi sem hugmyndir kviknuðu að stofnun baráttusamtaka fyrir verkakonur hér á Húsavík. Hugmyndin kom frá fátækri verkakonu sem hét Björg Pétursdóttir. Björg var mikil baráttukona, hún var alla tíð harður sóséalisti og hafði til að bera ríka réttlætiskennd. Henni sveið þessi mismunun kynjanna og áttaði sig á gildi þess að verkakonur, rétt eins og karlar tæku höndum saman og bindust samtökum. Björg vissi að áróður gegn samtökum verkafólks var sterkur og að sumar konur myndu óttast að blönduðu þær sér í kjarabaráttu misstu þær hylli góðra manna og fyrirgerðu jafnvel von sinni um himneska vegferð. Það var ekki þannig að allir tæku hugmyndum um stéttabaráttu eða kvenfrelsi fagnandi, hvorki konur né karlar og slík hugsun var ennþá fjarri mörgum fátækum verkakonum. Í þeirra huga ekkert sem hægt var að brauðfæða börnin með, enda hver dagur barátta fyrir tilveru fjölskyldunnar.

Björg trúði nágrannakonu sinni fyrir þessum hugleiðingum sínum, eitt leiddi síðan að öðru og úr varð að sent var út fundarboð fyrir væntanlega stofnun Verkakvennafélags á Húsavík. Boðað var til fundarins þann 28. apríl. Það var hugur í konum sem mættu vel fundinn og ræddu sín baráttumál. Þetta kvöld bundust húsvískar verkakonur samtökum. Þær stofnuðu með sér félag og nefndu það Von. Á fundinum var kjörin kauptaxtanefnd til að fylgja eftir kaupkröfum kvennanna. Þær kröfðust leiðréttingu launa, en sjálfsagt þótti á þessum tíma að greiða konum helming af launum karla, stundum minna. Þá tíðkuðust sérstakir kvenna-og karlataxtar, þrátt fyrir að oft hafi kynin unnið hlið við hlið.

Saga Vonar er sérstök. Þegar félagið var stofnað höfðu aðeins fjögur önnur Verkakvennafélög verið stofnuð á landinu og ekkert sem sagði til um hvernig slíkt félag skyldi starfa. Konurnar voru margar fákunnandi þegar kom að félagsstörfum, en það leystu þær með því að kjósa þær konur sem jafnframt voru í Kvenfélagi Húsavíkur til helstu trúnaðarstarfa innan félagsins fyrsta kastið.

Tengingin við Kvenfélagið gerði það að verkum að starfsemi Verkakvennafélagsins sameinaði aðalmál kvennabaráttunnar, stéttabaráttu, baráttu fyrir menntun kvenna og borgaralegum réttindum. Grunn­gild­i félagana tveggja voru um margt þau sömu. Bæði unnu þau að því að styrkja innviði nærsamfélagsins. Baráttumál sem kvenfélögin beittu sér að öllu jöfnu fyrir s.s. barnafræðsla, barnabindindi, æskulýðsmál, líknarmál, húsmæðrafræðsla og uppeldismál voru því, auk kjaramála stór þáttur í starfi Vonar fyrstu áratugina er félagið starfaði.

Verkakvennafélagið var aðili að Kvenréttindafélagi Íslands og félagið var einnig aðili að Kvenfélagasambandi Suður – Þingeyinga. Sambandsaðildin tryggði félagskonum fjárhagslegan stuðning við ýmiss konar námskeið og í samvinnu við kvenfélögin komu þær á námskeiðum með lærðum kennurum í prjóni, saumaskap, vefnaði, matargerð og jafnvel heimilisiðnaði. Námskeið sem þessi voru vel sótt og komu að góðu gagni.

Starfsemi Vonar gerði þær kröfur til meðlima sinna að þeir sæktu opinbera fundi eins og þorpsfundi og safnaðarfundi til að fylgjast með málefnum líðandi stundar. Til sumra verkefna þurfti fjármagn sem oft var ekki fyrir hendi og torveldaði það framkvæmdir. Það kallaði á fjáröflunarleiðir, allt var unnið í sjálfboðavinnu og fyrir kom að félagskonur sóttu fjámagn eigin vasa.

Verkakvennafélagið átti sjóð sem veitt var úr til fátækra félagskvenna og var hann efldur með ýmis konar fjáröflunum s.s. kartöflurækt, tombólum, kaffisölu á fundum og svo mætti lengi telja. Föst upphæð var látin renna í sjóðinn, en afgangurinn notaður til að styrkja starf félagsins, til námskeiðahalds og til að mæta óvæntum uppákomum.

Gerðabækur Verkakvennafélagsins veita innsýn í heim sem hjá mörgum var markaður fátækt og umkomuleysi. Það lætur lesandann ekki ósnortinn og glöggt má skynja þá miklu nærgætni og samhygð sem konurnar sýndu samferðafólki sínu. Vonarkonur hafa líkast til fæstar haft úr miklu að spila, en þær létu sig varða erfiðleika sérhvers sem þurfti aðstoðar við og það var ekki spurt um stétt eða stöðu. Kannski skipti aðstoð kvennanna ekki sköpum fyrir viðkomandi, en skipti þann sem hana þáði máli sem framrétt hönd á erfiðri stund.

Fyrstu árin voru fundir Verkakvennafélagsins oftast haldnir til skiptis á heimilum félagskvenna og allur kostnaður til rekstrarins gefinn. Fyrirkomulag funda var með nokkuð sama hætti og hjá Kvenfélaginu. Sérstök nefnd var kjörin til að sjá um aðalfundina sem voru með nokkuð sérstöku sniði. Dagskrá fundar var hraðað sem kostur var á og að henni lokinni var slegið á léttari strengi. Þá var eldri konum úr þorpinu boðið til fundarins og bornar voru fram veitingar. Kór Verkakvennafélagsins söng og var ýmislegt gert til skemmtunar. Konur stigu á stokk og skiptust á að lesa upp smásögur, kvæði, eða fluttu jafnvel frumsamið efni. Í lok fundar var stundum gripið í harmoniku og töfraðir fram ljúfir tónar. Fundarkonur sveifluðu sér í takt við dillandi tólistina í marsúka, ræl, skottís og polka. Það er nú rétt hægt að ímynda sér hversu mikil upplyfting slíkar stundir hafa verið frá hversdagsleikanum. Með þessu þreifst heilmikið menningarstarf samhliða kjarabaráttu innan verkakvennafélagsins og það er umhugsunarvert hvort þannig starfsemi hafi átt sér hliðstæður hjá öðrum verkakvennafélögum á landinu.

Þegar lengra leið og verkakvennafélögum fjölgaði viku „mjúku málin,“fastari skorður komust á starfshætti félagsins og það fann sinn stað í hugmyndafræði og starfi alþýðusamtakanna.

Vonarkonur beittu sér frá upphafi fyrir samvinnu við Verkamannafélagið og þrátt fyrir að í byrjun hafi tíðarandinn verið sá að konur stæðu einar í baráttu sinni við vinnuveitendur, breyttist það með tímanum og gott samstarf komst á meðal verkafólks í þorpinu. Samvinna verkafólks skilaði því að verkalýðshreyfingin á Húsavík náði í fyrsta sinn meirihluta fulltrúa í hreppsnefnd þorpsins árið 1921 og tímabil verkalýðsaflanna stóð allan þriðja áratug síðustu aldar. Sjálfar settust konurnar ekki í baráttusætin fyrir hreppsnefndarkosningar, en þær fundu til þeirra starfa kandídata sem þeim þóttu traustsins verðir, töluðu þeirra máli út í samfélaginu og hvöttu sitt fólk til dáða. Eftir því sem fulltrúum verkafólks fjölgaði í hreppsnefnd urðu til ný viðhorf til þeirra sem minna máttu sín og meiri samúðar gætti þar á bæ til fátæktar og umkomuleysis.

Árin liðu og þróuðust mál þannig innan Alþýðusambands Íslands að farið var að sameina félög verkakvenna og karla á hverjum stað. Það leiddi að lokum til þess að árið 1964 ruglaði húsvískt verkafólk saman reitum og gekk í eina sæng undir nafninu Verkalýðsfélag Húsavíkur. Inn í þann félagsskap gengu svo smá saman fleiri félög á svæðinu og til að gera langa sögu stutta nefnist félagið í dag Framsýn stéttarfélag og teygir arma sína vítt og breitt um Þingeyjarsýslur.

Þegar til umræðu kom innan stjórnar Framsýnar að minnast með einhverjum hætti þeirra tímamóta að 100 ár eru liðin frá stofnun Verkakvennafélagsins Vonar, kom fljótlega upp sú hugmynd að gefa út bók með völdum ljóðum eftir konuna sem fyrst viðraði hugmyndina um stofnun baráttusamtaka alþýðukvenna á Húsavík.

Björg Pétursdóttir var vel þekkt fyrir ljóðagerð sína, en aðeins örfá ljóða hennar hafa birst opinberlega. Lífið fór heldur óblíðum höndum um Björgu, sem eignaðist níu börn, en lifði sex þeirra. Það fer ekki framhjá neinum er les ljóð Bjargar hversu vel ritfær þessi ómenntaða alþýðukona var, en ljóð hennar veita okkur innsýn í heim fátækrar verkakonu á einum mesta umbrotatíma í sögu íslenskrar þjóðar.

Ágætu konur!

Konurnar sem stofnuðu Von fylgdu hjartanu og blésu á þá meinlegu hugsanavillu sem ríkt hafði um aldaraðir í karllægum heimi að konur væru ekki jafnsettar körlum. Sú hugsun er sem betur fer á undanhaldi, ekki hvað síst fyrir það að konur sjálfar eru orðnar meðvitaðri um réttindi sín. Fyrir rúmlega 100 árum sátu karlar á rökstólum inn á hinu háa Alþingi Íslendinga og ræddu um hvort konur þessa lands væru þess verðugar að öðlast kosningarétt. Það náði loks fram að ganga, þó með takmörkunum til að byrja með, enda var það af sumum talinn mikill ábyrgðarhlutur að leyfa slíkt.

Eftir miklar þjóðfélagsbreytingar og baráttu í meira en heila öld hafa konur öðlast rétt sem fullgildir þegnar samfélagsins. Það deilir enginn lengur um rétt kvenna til skólagöngu, um kosningarétt kvenna, þátttöku kvenna í atvinnulífinu og réttindi kvenna eru vörðuð með lögum. Í dag eru vissulega aðrar aðstæður, forsendur á vinnumarkaði hafa breyst og munu breytast, en enn eru baráttumálin mörg þau sömu og þau voru fyrir heilli öld.

Straumar réttindabaráttu kvenna sameinuðust í einum farvegi í Verkakvennafélaginu Von og Kvenfélagi Húsvíkur er konur lögðu sitt að mörkum til að skapa betra samfélag. Máttur okkar kvenna liggur einmitt í þeirri samvinnu og samstöðu sem hefur frá upphafi verið eitt beittasta vopn kvennabaráttunnar. Við þurfum ekki allar að hugsa eins, klæða okkur eins , eða kjósa sama flokkinn. Það er einmitt margbreytileikinn sem er helsti styrkur okkar. Við skulum jafnframt hafa hugfast að sagan er okkar megin, gefum aldrei afslátt á réttindum okkar og munum að allir dagar eru baráttudagar.

Ég óska ykkur gleðiríks þings kæru konur og hafið hjartans þakkir fyrir allt ykkar óeigingjarna starf í þágu samfélagsins. Störf ykkar eru ómetanleg og jafnframt einkennandi fyrir öll þau mannúðarfélög kvenna sem svo lengi hafa starfað án þess að vera áberandi í þjóðfélaginu.

Að lokum langar mig að lesa lítið ljóð úr ljóðabók Bjargar Pétursdóttur og jafnframt að nefna að Framsýn færði Kvenfélagasambandi Suður -Þingeyinga bókina að gjöf, ætlaða til eignar fyrir fulltrúa á þessu þingi. Bókina er því að finna meðal fundargangna ykkar og við vonumst til að þið njótið lestursins.

Ljóðið sem ég ætla að lesa heitir: „Lóukoma“.

 Ertu komin ljúfa lóa

lyndi voru til að fróa

syngja ljóð um landið snjóa,

leiða vor í hjartað inn,

allir sönginn elska þinn.

Þú ert sumars sendiboði,

sælli daga morgunroði,

þó hér ríki vetrarvoði

þú vandar Drottni lofsönginn.

Vertu hingað velkomin.

Verið velkomnar kæru konur og takk fyrir mig.

Þar sem VÍS hefur sagt upp leiguhúsnæði sem er í eigu stéttarfélaganna að Garðarsbraut 26 er til skoðunar að leigja húsnæðið áfram út. Áhugasömum er bent á að hafa samband við formann Framsýnar á skrifstofu stéttarfélaganna.

 

Eins og fram hefur komið á heimasíðu stéttarfélaganna þá gerðu fulltrúar frá Framsýn sér ferð til Póllands í lok september. Ferðin tókst í alla staði mjög vel. Hér koma nokkrar myndir úr ferðinni en auk þess að funda með forsvarsmönnum Solidarność var gestunum úr Þingeyjarsýslum boðið í skoðunarferðir á vinnustaði í Gdansk.

Yfirlýsingar frá nýstofnuðum samtökum leigjenda, sem eru frjáls félagasamtök, hafa vakið töluverða athygli. Þar velja þau að gera lítið úr lífsviðurværi fólks á Vestfjörðum í samanburði við stöðu leigjenda á höfuðborgarsvæðinu. Það er um leið og sömu samtök hafa leitað eftir fjárhagslegum stuðningi frá verkafólki á Vestfjörðum og reyndar frá öðrum landshlutum líka með formlegum erindum til stéttarfélaga innan Starfsgreinasambands Íslands. Formannafundur Starfsgreinasambandsins tók málið til umræðu á fundi fyrir helgina. Framsýn stéttarfélag lýsir yfir verulegum vonbrigðum með málflutning samtakanna gagnvart íbúum á landsbyggðinni sérstaklega á Vestfjörðum. Staða leigjenda er í alltof mörgum tilfellum mjög slæm. Það sama á við um stöðu byggðar og atvinnulífsins á landsbyggðinni sem er víða mjög brothætt svo ekki sé meira sagt. Byggðir sem flokkast undir „Brothættar byggðir“ í skilgreiningu Byggðastofnunnar. Það að gera lítið úr störfum þingmanna þegar kemur að atvinnumálum á landsbyggðinni er ekki sæmandi, það styrkir ekki stöðu leigjenda. Eðlilegt er að nýstofnuð samtök leigjenda biðjist afsökunar á þessu framferði ætli þau sér að vinna með verkalýðshreyfingunni að því að bæta út stöðu leigjenda á landsvísu, ekki bara á höfuðborgarsvæðinu.

Hér má lesa yfirlýsinguna frá Félagi leigjenda:

“VESTFIRÐINGAR EIGA ÞINGMENN, LEIGJENDUR EKKI

Heimili á leigumarkaði eru jafn mörg og öll heimili í Kópavogi, Garðabæ og Hafnarfirði að mati Íbúðalánasjóðs. Í þessu sveitarfélögum búa um 81 þúsund manns og ætla má að það sé nálægt þeim fjölda sem býr í leiguhúsnæði. Stjórnvöld taka ekkert tillit til hagsmuna þessa fólks, það nýtur engra verndar fyrir leigusölum sem okra á því, stærsti hlutinn býr við lítið sem ekkert öryggi og hrekkst á milli hverfa. Öfugt við nágrannalönd okkar er hér ekkert þak á húsaleigu, nánast engin vernd leigjenda fyrir uppsögn húsnæðis og engar takmarkanir á hversu mikið má hækka leigu né hversu ört.

Í gær setti ríkisstjórnin fram frumvarp til að færa einu fyrirtæki á Vestfjörðum starfsleyfi sem þar til bær úrskurðaraðili hafði fellt úr gildi. Ráðherrar rökstyðja þetta með því að þeir séu að bjarga störfum á Vestfjörðum, en nokkrir tugir manna hafa atvinnu af þessu eldi.

Vestfirðingar eru innan við sjö þúsund manns. Leigjendur eru meira en ellefu sinnum fleiri. Þeir hafa árum saman búið við ömurlegar efnahagslegar hamfarir þar sem sífellt hækkandi leiga étur upp kaupmátt fólks og hrekur fjölskyldur í fátækt. Hver eru viðbrögð stjórnvalda? Engin, akkúrat engin viðbrögð þótt vandinn hafi verið mikill árum saman og versni sífellt.

Kannski ættu leigjendur að fara fram á sérstakt kjördæmi til að geta notað kjördæmapot til að verja hagsmuni sína. Ef 81 þúsund leigjendur væru í einu kjördæmi ættu þeir tæplega 15 þingmenn. Ef þeir nytu þess, eins og Vestfirðingar, að fá hlutfallslega fleiri þingmenn en aðrir landsmenn ættu leigjendur 26 þingmenn, gætu myndað stjórn með þingmönnum úr láglaunakjördæminu og aðlagað Ísland að sínum hagsmunum.

En leigjendur eru ekki kjördæmi og leigjendur eiga ekki einn einasta þingmann. Stjórnvöld styrkja hagsmunabaráttu leigjenda og Samtök leigjenda ekki um krónu. Þau hlusta ekki á leigjendur og taka ekkert tillit til vanda þeirra og hagsmuna.”

Samninganefnd Starfsgreinasambands Íslands (SGS) hefur birt kröfugerðir sína vegna komandi kjarasamninga. Framsýn og Verkalýðsfélag Þórshafnar eiga aðild að kröfugerðunum. Kröfugerðirnar snúa annars vegar að stjórnvöldum og hins vegar að atvinnurekendum. Kröfurnar mótuðust á fundum í verkalýðsfélögum og á vinnustöðum um land allt og með hliðsjón af niðurstöðu viðhorfskannana. Þær urðu þannig til í víðtæku, lýðræðislegu ferli í verkalýðshreyfingunni þar sem öllum félagsmönnum gafst kostur á að koma sjónarmiðum sínum á framfæri og hafa áhrif.

Kröfugerð Starfsgreinasambands Íslands gagnvart Samtökum atvinnulífsins

Kröfugerð Starfsgreinasambands Íslands gagnvart stjórnvöldum

Starfsgreinasamband Íslands (SGS) hefur samningsumboð 19 verkalýðsfélaga innan SGS.  SGS er stærsta landssambandið innan Alþýðusambands Íslands og hefur um 57.000 félagsmenn innan sinna vébanda.

Farið yfir drög að kröfugerðum. Formennirnir, Magnús, Þórarinn, Vilhjálmur og Finnbogi.

 

Framsýn stéttarfélag samþykkti í dag að senda frá sér svohljóðandi ályktun um málefni leigjenda sem félagið telur vera í miklum ólestri:

„Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar skorar á ríki, sveitarfélög og lífeyrissjóði að gera átak í málefnum leigjenda á Íslandi með það að markmiði að bæta stöðu þeirra.

Allt of hátt leiguverð og óvissa í húsnæðismálum fyrir þennan stóra hóp er ólíðandi að mati félagsins, sérstaklega er varðar lágtekjufólk. Fólk sem býr við kröpp kjör á ekki auðvelt með að leigja á frjálsum markaði miðað við núverandi okur á leigumarkaði.

Ríkisstjórnin hefur lagt áherslu á að styrkja þurfi leigumarkaðinn og gera hann að raunverulegum valkosti. Til að svo geti orðið er mikilvægt að skýrar reglur gildi um leigumarkaðinn, að leigjendur eigi sér málsvara og geti leitað réttar síns.

Framsýn telur því brýnt að komið verði á fót formlegri leiðbeininga- og kvörtunarþjónustu þar sem neyðarástand ríkir í húsnæðismálum. Ráðinn verði umboðmaður leigjenda er aðstoði fólk á leigumarkaði, svari fyrirspurnum þeirra um lagalegan rétt sinn og hafi milligöngu í deilumálum. Til þess að svo geti orðið er mikilvægt að opinbert fjármagn verði sett í málaflokkinn.

Höfum í huga að öruggt húsnæði er réttur manneskjunnar, en ekkert til að gambla með.“

Gleðifréttir fyrir félagsmenn Framsýnar. Nýja íbúðin sem félagið eignaðist í sumar í Þorrasölum í Kópavogi er komin í notkun. Búið er að mála hana og laga þannig að hún fór í leigu síðasta föstudag. Fyrir átti Framsýn þrjár íbúðir í fjölbýlishúsinu og Þingiðn eina. Til viðbótar má geta þess að Framsýn á eina íbúð í Asparfelli og Starfsmannafélag Húsavíkur á eina íbúð í Sólheimum. Gríðarleg ásókn er í íbúðirnar og því taldi Framsýn rétt að bæta við einni íbúð fyrir félagsmenn í Þorrasölum.

Nýja íbúðin í Þorrasölum er öll hin glæsilegasta.

 

 

Á fundi stjórnar og trúnaðarráðs Framsýnar á þriðjudaginn kom fram megn óánægja með ákvörðun VÍS að loka þjónustuskrifstofu tryggingafélagsins á Húsavík. Töldu fundarmenn þetta vera slæma þróun og verri þjónustu við viðskiptavini. Formaður Framsýnar upplýsti að starfsmenn tryggingafélagsins yrðu áfram við störf á Húsavík við stafræna þjónustu við viðskiptavini. Þrír starfsmenn hafa starfað hjá VÍS á Húsavík. Hann sagðist hafa fundað með starfsmönnum og farið yfir málið með þeim.

Þess má geta að VÍS tilkynnti í síðasta mánuði að ákveðið hafi verið að sameina þjónustuskrifstofur fyrirtækisins víðs vegar um landið í sex skrifstofur; á Selfossi, Egilsstöðum, Akureyri, Sauðárkróki, Ísafirði og Reykjavík. Skrifstofurnar voru áður þrettán. Á vef fyrirtækisins segir að þetta sé gert í samræmi við nýja framtíðar­sýn fyrirtækisins um að verða sta­f­rænt þjón­ustu­fyr­ir­tæki. Breyt­ing­arn­ar tóku gildi 1. októ­ber síðastliðinn.

Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar hefur samþykkt að senda frá sér eftirfarandi yfirlýsingu vegna 43. þings Alþýðusambands Íslands sem haldið verður í Reykjavík 24. – 26. október nk.

„Fyrir liggur að Drífa Snædal og Sverrir Mar Albertsson hafa gefið kost á sér til forsetakjörs í Alþýðusambandi Íslands á þingi sambandsins sem fram fer í lok október.

Framsýn stéttarfélag hefur lengi barist fyrir breytingum innan Alþýðusambands Íslands með það að markmiði að efla starfsemi sambandsins í anda skoðana og vilja verkafólks í landinu. Liður í því er að breyta um forystusveit í Alþýðusambandi Íslands.

Til að ná þessum markmiðum fram hefur stjórn og trúnaðarráð Framsýnar stéttarfélags samþykkt að skora á Ragnar Þór Ingólfsson formann VR að gefa kost á sér sem fyrsti varaforseti ASÍ og Vilhjálm Birgisson formann Verkalýðsfélags Akraness til að gefa kost á sér sem annar forseti ASÍ.

VR og Verkalýðsfélag Akraness hafa líkt og Framsýn stéttarfélag talað fyrir róttækum breytingum í verkalýðshreyfingunni. Til viðbótar má geta þess að með breytingum á forystusveit Eflingar stéttarfélags hafa komið fram nýir straumar í anda þeirra stéttarfélaga sem talað hafa fyrir breytingum og endurspeglast m.a. í kröfugerð Starfsgreinasambands Íslands sem lögð var fram í vikunni. Metnaðarfull kröfugerð sem vakið hefur mikla athygli.

Framsýn stéttarfélag skorar á þingfulltrúa á 43. þingi Alþýðusambands Íslands að veita Ragnari Þór Ingólfssyni og Vilhjálmi Birgissyni gott brautargengi til starfa fyrir öflugustu verkalýðssamtök landsins, ASÍ.“

Framsýn vill sjá Vilhjálm Birgisson og Ragnar Þór Ingólfsson í forystusveit ASÍ eftir næsta þing sambandsins í lok október.

Starfsgreinasamband Íslands og Félag íslenskra félagsliða boðaði til fræðslufundar fyrir félagsliða af öllu landinu þann 20. september 2018. Um 40 félagsliðar mættu á fundinn frá almennu og opinberu félögunum, alls staðar af landinu. Tveir félagsmenn úr Framsýn voru á fundinum, þær Ósk Helgadóttir og Kristbjörg Sigurðardóttir. Að þessu sinni var lögð áhersla á hópastarf, hvernig félagsliðar geti styrkt sig félagslega og faglega auk þess að styrkja stöðu stéttarinnar út á við. Auk þess var kynning á framkvæmd kjaraviðræðna, hvers ber að vænta í vetur, kynning á Bjarkarhlíð, kynning á framhaldsnámi fyrir félagsliða og jákvæð sálfræði.

Fræðslufundur félagsliða er orðinn fastur liður í starfsemi Starfsgreinasambandsins og dæmi um náið og gott samstarf á milli stéttarfélaga á almenna markaðnum og hinum opinbera. Kröfur félagsliða eru þær sömu og undanfarin ár, að stéttin sé viðurkennd sem heilbrigðisstétt og fái löggildingu sem slík. Námið haldi áfram að þróast og störf félagsliða verði kynnt betur í samfélaginu.

Fulltrúar Framsýnar voru á ferðinni í dag og heimsóttu Fjallalamb á Kópaskeri. Þar var skrifað undir árlegt samkomulag við Fjallalamb vegna kaupa og kjöra í sláturtíð fyrirtækisins á Kópaskeri.
Það var ágætt hljóðið í starfsfólki Fjallalambs en sláturtíð er þar í fullum gangi en vika er enn eftir af sláturtíðinni. Rúmlega 30.000 gripum er slátrað í Fjallalambi nú í haust.
Talsverð spenna er vegna hugsanlegra viðskipta við Kína en eins og hefur verið fjallað um í fjölmiðlum upp á síðkastið. Reikna má með því að niðurstaða fáist úr þeim viðræðum á næstu vikum.
Eftir heimsóknina í Fjallalamb lá leiðin í Sel sf þar sem tekið var vel á móti Framsýnarmönnum eins og sjá má á eftirfarandi mynd. Var það mál manna að það gerist varla oftar en tvisvar sinnum á öld að önnur eins valmenni náist saman á mynd.

Samninganefnd Framsýnar kom saman til fundar kl. 17:00 í dag til að yfirfara drög að kröfugerð Starfsgreinasambands Íslands sem Framsýn á aðild að gagnvart Samtökum atvinnulífsins. Nefndin er skipuð tæplega 30 fulltrúum frá vinnustöðum á félagssvæði Framsýnar. Eftir góðar umræður voru drög að kröfugerð Starfsgreinasambandsins samþykkt samhljóða með lófaklappi. Kröfugerðin er í anda kröfugerðar Framsýnar sem tekin var til greina ásamt kröfugerðum annarra stéttarfélaga innan Starfsgreinasambandsins. Samræming fór fram á formannafundi/samninganefndarfundi Starfsgreinasambandsins sem haldinn var á Selfossi í síðustu viku. Til stendur að ganga endanlega frá kröfugerðinni á fundi samninganefndar SGS á morgun í Reykjavík. Ljóst er að kröfugerðin mun vekja töluverða athygli þegar hún verður lögð fram.
Rétt í þessu var samninganefndarfundi Framsýnar að ljúka. Kröfugerð Starfsgreinasambands Íslands var samþykkt með lófaklappi. Formaður Framsýnar mun fylgja eftir niðurstöðu fundarins á samninganefndarfundi SGS sem haldinn verður í Reykjavík á morgun.

Innan Starfsgreinasambands Íslands eru 19 aðildarfélög. Þau hafa nú öll veitt sambandinu samningsumboð og munu félögin því koma sameinuð að gerð kjarasamninga við Samtök atvinnulífsins, en núgildandi samningar renna út um áramótin. Um er að ræða sögulegan áfanga því þetta er í fyrsta skipti í sögu sambandsins sem öll aðildarfélögin framselja samningsumboðin til SGS vegna kjarasamninga á almennum vinnumarkaði.

Fulltrúar frá þessum 19 aðildarfélögum áttu tveggja daga vinnufund á Hótel Selfossi fyrir helgina þar sem félögin kynntu áherslur sínar og í framhaldinu voru unnin drög að nýrri að sameiginlegri kröfugerð sem gengið verður frá á morgun í Reykjavík. kröfugerð SGS verður tekin til umræðu á fundi samninganefndar Framsýnar síðar í dag. Ljóst er að hún mun vekja mikla athygli þegar hún kemur fram. Slík kröfugerð hefur ekki sést áður enda telja stéttarfélögin innan SGS að atvinnurekendur og stjórnvöld skuldi verkafólki í landinu verulegar leiðréttingar.

Mikil vinna fór fram á vegum SGS við mótun kröfugerðarinnar. Hér sitja nokkrir formenn innan sambandsins yfir drögum að kröfugerð sambandsins.

Aðalsteinn Árni formaður Framsýnar fagnar samstöðu aðildarfélaga SGS. Þetta hafi lengi verið hans draumur, það er að félögin færu sameinuð í viðræður við Samtök atvinnulífsins. Hann sagði þó vinnuna við kröfugerðina ekki vera búna. Vonandi tækist að sigla samstöðunni í höfn, það væri sterkasta vopnið í baráttunni fyrir bættum kjörum verkafólks. Þá hefði hann einnig verið þeirrar skoðunar að Landssamband íslenskra verslunarmanna ætti að koma að borðinu með Starfsgreinasambandinu. Án efa yrði slagkraftur í slíku bandalagi verkafólki til hagsbóta.

 

Eins og fjallað hefur verið um á heimasíðu stéttarfélaganna gerðu fulltrúar frá Framsýn sér ferð til Póllands á dögunum til að kynna sér málefni verkalýðshreyfingarinnar í Póllandi auk þess að nota ferðina til að funda með forsvarsmönnum Solidarność um samstarf félaganna. Móttökur Solidarność voru hreint út sagt frábærar og eftir vinsamlegar samræður handsöluðu formenn Framsýnar og Solidarność samkomulag þess efnis að félögin skiptist á upplýsingum sín á milli er tengist verkalýðsmálum og réttindum verkafólks í löndunum tveimur. Forsvarsmenn Solidarność telja sig geta lært töluvert á uppbyggingu verkalýðshreyfingarinnar á Íslandi auk þess að kynna sér hvernig Íslendingar hafa tekist á við þann mikla fjölda erlendra starfsmanna sem komið hafa til starfa á Íslandi. Pólverjar eru að glíma við svipaðan vanda og við Íslendingar. Meðan Pólverjar yfirgefa landið í leit að betra lífi og atvinnu sem gefur þeim mun hærri laun en í Póllandi leita Úkraínumenn og önnur þjóðarbrot sem búa við léleg kjör til Póllands í atvinnuleit. Vandi Íslendinga og Pólverja er því svipaður er varðar að gæta hagsmuna þessa hóps. Framsýn lagði sérstaka áherslu á að fá aðstoð Solidarność við að afla upplýsinga um verktaka sem hafa verið að koma til Íslands með starfsmenn. Því miður er oft um að ræða fyrirtæki sem gera í því að snuða starfsfólk. Þá leikur grunur á um að pólskir starfsmenn hafi verið að framvísa fölsuðum vottorðum til Framsýnar sem félagið er með til skoðunar, það er til þess að fá styrki úr sjúkrasjóði félagsins. Framsýn tók málið upp við Solidarność sem gáfu fulltrúum Framsýnar góðar upplýsingar og ráð hvað það varðar.

Formaður Framsýnar, Aðalsteinn Árni Baldursson og Krzysztof Dosla forseti Solidarność í Gdansk handsöluðu samkomulag um samstarf verkalýðsfélaganna. Við það tækifæri tók Krzysztof Dosla fram að hann væri mjög áhugasamur um samstarfið. Formaður Framsýnar svaraði því til að fulltrúar Solidarność væru alltaf velkomnir í heimsókn til Framsýnar.

Að sjálfögðu fékk Solidarność gjöf frá Framsýn, það er mynd af Húsavík og fána félagsins.

Gengið var frá samkomulagi verkalýðsfélaganna inn á skrifstofu forseta Solidarność.

 

 

 

Samninganefnd Framsýnar sem jafnframt er stjórn og trúnaðarráð Framsýnar hefur verið boðuð saman til fundar á morgun, þriðjudag 9. október kl. 17:00 til að fara yfir drög að kröfugerð Starfsgreinasambands Íslands sem Framsýn á aðild að. Fulltrúar frá Framsýn UNG hafa einnig verið boðaðir á fundinn til að taka þátt í afgreiðslu kröfugerðarinnar. Um 30 manns hafa rétt til setu á fundinum frá öllum helstu vinnustöðum á félagssvæði Framsýnar. Ljóst er að kröfugerðin á eftir að vekja mikla athygli enda byggir hún sérstaklega á framfærsluþörf fólks til að geta framfleytt sér. Þá er ekki ólíklegt að ofurhækkanir elítunar í þjóðfélaginu síðustu ára hafi áhrif á endanlega kröfugerð sem tekin verður fyrir á fundi samninganefndar SGS á miðvikudaginn, það er eftir að aðildarfélög sambandsins hafa fjallað um þær í sínum félögum. Hér að neðan má sjá dagskrá fundarins sem er löng og ströng.

Dagskrá:

1. Fundargerð síðasta fundar
2. Inntaka nýrra félaga
3. Kröfugerð SGS
4. Samningsumboð LÍV
5. Þing ASÍ- málefni þingsins og forsetakjör
6. Þing ASÍ- val á fulltrúum Framsýnar
7. Val SGS á fulltrúum í miðstjórn og varamiðstjórn ASÍ
8. Þing SSÍ
9. PCC BakkiSilicon: Kjaramál og vinnuumhverfi starfsmanna
10. Póllandsferð félagsins
11. Samkomulag við Flugfélagið Erni
12. Nýja Íbúð félagsins í Þorrasölum/afsal-leiga
13. Lagfæringar á bústaði félagsins á Illugastöðum
14. Húsnæðismál á Akureyri
15. VÍS- uppsögn á leiguhúsnæði
16. Þing og starfsemi ASÍ-UNG
17. Kjör á trúnaðarmanni hjá Sjóböðunum
18. Bók: Ævisaga Einars Olgeirssonar
19. Bók: Atvinnuhættir og menning
20. Fulltrúaráðsfundur AN á Illugastöðum
21. Erindi frá félagsmanni
22. Önnur mál

Hrútadagurinn 2018 var haldinn hátíðlegur í Faxahöllinni á Raufarhöfn á laugardaginn. Að venju var boðið upp á fjölbreytta og skemmtilega dagskrá fyrir alla fjölskylduna. Fjölmenni var á staðnum og tæplega 20 hrútar skiptu um eigendur enda margir góðir hrútar til sölu á hrútadeginum. Einn hrútur seldist á kr. 153.000. Í því sambandi má geta þess að almennt verð fyrir lambhrút er um kr. 30.000,-. Hér fylgja með nokkrar myndir frá hrútadeginum en formaður Framsýnar var fenginn til að bjóða upp hrútana á hrútadeginum. enda vanur samningamaður.

Á dögunum sýndi Ríkissjónvarpið þátt af fréttaskýringaþættinum Kveik þar sem farið var yfir stöðuna á vinnumarkaðnum í dag með sérstaka áherslu á þau brot atvinnurekanda sem eru allt of algeng á landinu og hvernig megi sporna við slíkum brotum. Sérstaklega var rætt um málefni starfsmannaleiga. Mikil umræða hefur átt sér stað í þjóðfélaginu í kjölfar þáttarins. Kemur sú umræða beint ofan í þær kjaraviðræður sem fyrir liggja á næstu vikum og því málefni vinnumarkaðarins mjög í brennidepli þessa dagana.
Formaður Framsýnar var í viðtali í þættinum „Í bítið‟ í kjölfar þáttarins þar sem farið var yfir efni þáttarins og hans sjónarmið á þessi mál.

Hægt er að hlusta á viðtalið hér.

Félagar úr stjórn og trúnaðarráði Framsýnar auk starfsmanna félagsins fóru í náms- og kynnisferð til Póllands í síðustu viku. Tilgangurinn var að heimsækja Solidarnosc í Gedansk og fræðast um uppbyggingu verkalýðshreyfingarinnar og atvinnulífs í Póllandi. Til að gera langa sögu stutta voru móttökurnar frábærar. Solidarnosc skipulagði tveggja daga stranga dagskrá þar sem gestunum frá Íslandi var gert grein fyrir kjarasamningagerð, starfsmenntamálum og samstarfi verkalýðshreyfingarinnar, atvinnurekenda og stjórnvalda að málefnum er snerta vinnumarkaðinn í Póllandi. Auk þess var farið með gestina í heimsóknir í tvær skipasmíðastöðvar í Gdansk og á söfn tengd sögu Solidarnosc og stríðinu en seinni heimstyrjöldin byrjaði í Gdansk með áras Þjóðverja á borgina. Alls fóru 16 einstaklingar frá Framsýn í ferðina á eigin vegum.

Andrzej Matla er hér með formanni Framsýnar. Andrzej sér um erlend samskipti fyrir Solidarnosc í Gedansk. Hann skipulagði ferð Framsýnar til Póllands er viðkemur Solidarnosc.

Mirosslaw Piórek sem er einn af æðstu mönnum Solidarnosc flutti fróðlegt erindi um stöðuna á pólskum vinnumarkaði. Til hliðar má sjá Agnieszku Szczodrowska sem túlkaði fyrir hópinn.

Jóna og María fylgjast með erindi Mirosslaw Piórek.

Krzysztof Dosla forseti Solidarnosc í Gdansk sagði frá verkalýðssamtökunum og uppbyggingu þeirra í Póllandi. Hann var einnig áhugasamur um samstarf við Framsýn að málefnum pólskra verkamanna og kvenna sem kæmu til starfa á Íslandi.

Miklar og góðar umræður urðu undir fyrirlestri forseta Solidarnosc.

Robert Szewczyk kemur að samskiptum Solidarnosc við erlend verkalýðssamtök. Hann fór yfir mál er tengjast verkefnum sem þeir hafa verið að vinna að og tengjast þeim mikla fjölda Pólverja sem hafa yfirgefið landið í atvinnuleit, þar á meðal til Íslands. Á móti er mikil ásókn erlends verkafólks að koma til Póllands að vinna, sérstaklega frá Úkrarínu.

Töluvert er um vinnustaðasamninga í Póllandi. Einn af þeim er í skipasmíðastöðinni, REMONTOWA, sem er í Gdansk. Þangað var fulltrúum Framsýnar boðið í heimsókn þar sem forsvarsmaður Solidarnosc í skipasmíðastöðinni gerði grein fyrir honum. Sjá má Jónas Kristjánsson formann Þingiðnar einnig á myndinni.

Eftir fyrirlestur um uppbyggingu vinnustaðasamninga í Póllandi var gestunum boðað skoða skipasmíðastöðuna auk þess öllum var boðið í hádegisverð. Robert Szewczyk og Zakrzewski Stefan sáu um að fræða gestina um starfsemi REMONTOWA sem er stærsta skipasmíðastöð í Evrópu. Frábærar móttökur.

Andrzej Matla bauð í nafni Solidarnosc gestunum frá Íslandi í sögusafn verkalýðssamtakana í Gdansk. Virkilega áhugavert safn sem allir eiga að skoða sem leið eiga um þessa fallegu borg.

Sem betur höfum við Íslendingar ekki þurft að þola sömu þjáningar og Póllverjar þegar kemur að stríði. Sagan er á hverju strái í Gdansk enda hófst síðari heimstyrjöldin í borginni með innrás Þjóðverja. Nýlega var opnað stórt og mikið safn í borginni sem er ætlað að segja söguna. Átakanlegt safn svo ekki sé meira sagt. Gestunum úr Þingeyjarsýslum var boðið að skoða safnið.

Að sjálfsögðu versluðu menn sér minjagripi. Hér er Þórir Stefánsson í nýjum bol með nafni Solidarnosc. Við munum fjalla frekar um heimsóknina eftir næstu helgi.

Lög númer 42/2010 um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum hafa verið uppfærð. Helstu tíðindi eftir breytingu að nú er hægt að beita atvinnurekanda hærri dagsektum en áður. Áður var heimildin allt að 100.000 krónur en hefur nú hækkað í 1.000.000 krónur. Til þessa sektar getur komið til dæmis ef eftirlitsfulltrúa er neitað um aðgengi að vinnustöðum. Einnig er hægt að beita sektum til dæmis ef starfsmenn eru ekki með vinnustaðaskírteini.
Þessar heimildir sýna ágætlega alvarleika málsins og því mikilvægt að atvinnurekendur séu vel með á nótunum um innihald laganna og jafnframt taki á móti eftirlitsaðilum þegar þeir eru á ferðinni.
Hér má nálgast lögin.

Félögum í Framsýn er velkomið að koma við á skrifstofu stéttarfélaganna og fá sér félagshúfu fyrir veturinn. Starfsmenn taka vel á móti félagsmönnum.