kuti

Það kom einstaklega góður hópur unglinga í heimsókn til stéttarfélaganna í morgun ásamt flokksstjórum Vinnuskóla Norðurþings. Tilgangur heimsóknarinnar var að fræðast um starfsemi stéttarfélaga, atvinnulífið og uppsetningu launaseðla. Meðan á fræðslunni stóð gafst nemendum skólans tækifæri á að spyrja formann Framsýnar út í þessi atriði. Fjölmargar spurningar voru lagaðar fram sem formaðurinn gerði sitt besta til að svara. Ljóst er að þessir unglingar eru til mikillar fyrirmyndar. Hér koma nokkrar myndir sem voru teknar á kynningunni.

Tímakaup á Íslandi er að meðaltali 68% hærra en í Evrópusambandinu, skv. tölum frá hagstofu sambandsins. Þegar búið er að taka tillit til verðlags á vörum og þjónustu skilar tímakaupið íslensku launafólki hins vegar 2% minna en í ESB að meðaltali. Staðan er umtalsvert betri í Noregi, þar fær launafólk ríflega þriðjungi meira fyrir tímakaupið sitt en í ESB, að teknu tilliti til verðlags. Þetta er meðal þess sem fjallað er um í nýjasta Efnahagsyfirliti VR.   

Í yfirlitinu er einnig umfjöllun um fasteignamarkaðinn en ljóst er að aldrei hefur verið erfiðara að kaupa fyrstu íbúð. Útborguð laun einstaklinga á aldrinum 25 – 34 ára hafa ekki haldið í við hækkun verðs á fjölbýli og það verður æ erfiðara fyrir ungt fólk sem er á leigumarkaði að leggja til hliðar fyrir íbúð.  

Þá er einnig í yfirlitinu ítarleg umfjöllun um fjölgun ferðamanna á Íslandi. Litið er til reynslu landa þar sem fjölgun ferðamanna var gríðarlega mikil á stuttum tíma og spáð í þróun næstu ára.

Frekari upplýsingar um stöðu mála er hægt að nálgast inn á heimasíðu VR.

 

 

Við gerð kjarasamninga aðildarsamtaka ASÍ 2015 var gerð bókun um könnun á framkvæmd uppsagna á almennum vinnumarkaði. Í bókuninni segir:

„Á samningstímanum munu aðilar sammælast um spurningar sem lagðar verði annars vegar fyrir félagsmenn stéttarfélaganna og hins vegar fyrir aðildarfyrirtæki SA í könnunum sem aðilar annast sjálfur, þar sem leitast verður við að kanna almenna framkvæmd og þekkingu á ákvæðum kjarasamninga um uppsagnir (form,  frestir, viðtöl).“ 

Mál þróuðust þannig að SA lauk ekki sínum hluta en sl. vetur fékk ASÍ Gallup til þess að framkvæma fyrir sig könnun í samræmi við þessa bókun. Niðurstöður voru betri en fyrirfram var búist við. Af þeim 17% þátttakenda sem sagt hafði verið upp síðan 2008 reyndust 80% hafa fengið uppsagnarfrest og af þeim sem óskuðu skýringa á uppsögn sinni fengu 85% skýringar. Þetta eru í sjálfu sér þokkalegar niðurstöður en miðað við þann hóp sem leitar til ASÍ og aðildarsamtakanna vegna ólögmætra uppsagna hefði mátt ætla að staðan væri verri. Þegar hins vegar er litið á aldursskiptingu þeirra sem fengu uppsagnarfrest reyndust einungis 57% aðspurða í aldurshópnum 18-24 ára hafa fengið uppsagnarfrest. Í ljósi þess að nánast allt launafólk á rétt til kjarasamningsbundins uppsagnarfrests eru þessar niðurstöður sláandi. Í aldurshópnum 55-64 var hlutfallið 90%.

Það er því verk er að vinna, sérstaklega hvað yngsta aldurhópinn varðar. Annars vegar þarf að auka fræðslu og meðvitund yngri félagsmanna um réttarstöðu sína og hins vegar þarf að lagfæra ákvæði kjarasamninga um framkvæmd uppsagna. Á vettvangi ASÍ hefur komið fram eftirfarandi hugmynd um viðbót við ákvæði kjarasamninga þar sem fjallað er um uppsagnir og framkvæmd þeirra:

”Bætur vegna uppsagna úr starfi sem ekki eru skriflegar eða tilgreina ekki ástæðu uppsagnar eftir að ósk þar um hefur réttilega komið fram, reiknast sem jafnvirði áunnins uppsagnarfrests viðkomandi starfsmanns og sæta ekki frádrætti vegna launaðra starfa hans á uppsagnarfresti. Bætur vegna ólögmætra fyrirvaralausra uppsagna reiknast sem jafnvirði tvöfalds áunnins uppsagnarfrests viðkomandi starfsmanns og sæta ekki frádrætti vegna annarra launaðra starfa hans á uppsagnarfresti.“
Hér má sjá niðurstöður könnunarinnar.

Twitter Facebook

Til baka

 

Síðasti áfangi hækkunar á mótframlagi atvinnurekenda í lífeyrissjóði launafólks á almennum vinnumarkaði kom til framkvæmda þann 1. júlí 2018 en þá hækkaði framlagið um 1,5% og er nú orðið 11,5%. Skylduiðgjald til lífeyrissjóðs nemur því nú samtals 15,5% sem skiptist í 4% iðgjald launamanns og 11,5% mótframlag atvinnurekenda.

Atvinnurekenda greiðir hækkað mótframlag til þess lífeyrissjóðs sem skylduiðgjaldið er greitt til en sjóðfélagar geta nú sjálfir ráðstafað allt að 3,5% af lífeyrisiðgjaldi sínu í tilgreindan séreignarsparnað með samningi við lífeyrissjóð eða nýtt það til að auka tryggingavernd sína til örorkulífeyris og ævilangs ellilífeyris í samtryggingu.

Hækkun mótframlags atvinnurekenda byggir á kjarasamningum aðildarfélaga ASÍ og SA frá janúar 2016 en þá var samið um 3,5% hækkun á mótframlagi atvinnurekanda í lífeyrissjóð sem tók gildi í þremur áföngum á árunum 2016-2018.

Taktu upplýsta ákvörðun um lífeyrisréttindin þín

Hver og einn launamaður ákveður sjálfur ráðstöfun hækkunar mótframlagsins, allt að 3,5% af launum, í tilgreinda séreign eða samtryggingu.

Viljir þú að hækkun mótframlags atvinnurekanda fari í tilgreinda séreign getur þú haft samband við lífeyrissjóðinn og gengið frá yfirlýsingu þar að lútandi.  Að öðrum kosti rennur hækkunin í samtryggingu og réttindi þín til örorkulífeyris og ævilangs ellilífeyris aukast.

Þú getur síðan hvenær sem er ákveðið að breyta ráðstöfun hækkunar mótframlags atvinnurekanda, úr samtryggingu í tilgreinda séreign að öllu leyti eða að hluta, eða úr tilgreindri séreign í samtryggingu. Breytingin tekur þá gildi frá þeim tíma, en er ekki afturvirk.

Allar frekari upplýsingar má nálgast hjá lífeyrissjóðunum.

Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar samþykkti í morgun að senda frá sér svohljóðandi yfirlýsingu vegna ákvörðunar forstjóra Hvals um að meina starfsmönnum að vera í Verkalýðsfélagi Akraness.

„Framsýn stéttarfélag fordæmir afskipti forstjóra Hvals hf. af stéttarfélagsaðild starfsmanna sinna og krefst þess að fyrirtækið láti af þeim nú þegar.

Samkvæmt framkomnum yfirlýsingum frá Verkalýðsfélagi Akraness er starfsmönnum Hvals hf. gert að standa utan þess félags. Að mati Framsýnar er um að ræða skýrt brot á 4. gr. laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur, en skv. því ákvæði er atvinnurekendum óheimilt að hafa áhrif á félagsaðild og stjórnmálaskoðanir starfsmanna sinna.

Fyrir liggur að nýverið vann Verkalýðsfélag Akraness mál fyrir Hæstarétti gegn Hval hf. þar sem fyrirtækið var dæmt til að greiða starfsmanni 512 þús. kr. vegna brota á kjarasamningi. Viðbrögð forstjóra Hvals við því eru vægast sagt barnaleg. Hafi það farið fram hjá honum þá er sá tími löngu liðinn að einstök fyrirtæki geti tekið sér vald, æðra Alþingi Íslendinga og ákveðið eigin lög og reglur á íslenskum vinnumarkaði.

Framsýn stéttarfélag fagnar því að Verkalýðsfélag Akraness ætli að stefna Hval hf. enda ólíðandi með öllu að grafið sé undan réttindum íslenskrar verkalýðshreyfingar með svo ósvífnum hætti.

Það er enginn svo stór að hann sé hafinn yfir lög og reglur á Íslandi.“

 

Eins og fram hefur komið hefur Gylfi Arnbjörnsson forseti Alþýðusambands Íslands ákveðið að gefa ekki kost á sér áfram á þingi sambandsins í haust. Framsýn stéttarfélag hefur kallað eftir breytingum á forystusveit sambandsins.

Verkalýðsfélag Akraness, VR og Efling hafa sömuleiðis kallað eftir þessum breytingum. Með nýjum formönnum hjá Eflingu og VR urðu ánægjulegar viðhorfsbreytingar til þessara mála.

Nú þegar fyrir liggur að núverandi forseti ASÍ ætlar ekki að gefa kost á sér til endurkjörs er áhugavert að heyra ákveðna forystumenn og starfsmenn innan sambandsins taka undir að breytinga sé þörf. Hvar voru þessir aðilar þegar Framsýn, VR og Verkalýðsfélag Akraness töluðu fyrir þessum breytingum? Þeir hafa greinilega verið fyrir utan þjónustusvæðis þar sem það heyrðist ekkert frá þeim.

Eðlilega hafa nokkur nöfn verið nefnd í fjölmiðlum sem kandidatar í stól forsesta ASÍ enda áhrifamesta embætti íslenskrar verkalýðshreyfingar. Einn af þeim er formaður Framsýnar, Aðalsteinn Árni. Þegar Morgunblaðið gekk á hann og nefndi að nafn hans væri í pottinum yfir þá sem helst væru nefndir sem arftakar Gylfa svaraði Aðalsteinn því til að hann ætlaði sér ekki að gefa kost á sér í embætti forseta ASÍ. Síðan þá hefur verið skorað á hann að endurskoða sína afstöðu. Greinilegt er að ákall er um að næsti forseti sambandsins komi úr grasrótinni. Þrátt fyrir það hefur Aðalsteinn ekki breytt um afstöðu til framboðs til forseta ASÍ. Ekki er ólíklegt að málið verði tekið upp á fundi stjórnar og trúnaðarráðs Framsýnar í ágúst.

Skorað hefur verið á formann Framsýnar sem hér er á mynd ásamt Þór Péturssyni útgerðarmanni að gefa kost á sér sem næsti forseti ASÍ. Hann segir það ekki koma til greina. Hans vilji standi til þess að félagsmenn innan aðildarfélaga/sambanda ASÍ hafi möguleika á því að gefa kost á sér og síðan gefist öllum félagsmönnum innan Alþýðusambands Íslands kostur á að greiða atkvæði í forsetakjörinu. Þannig eigi lýðræðið að virka. Núverandi kerfi sé ekki til þess fallið að efla tiltrú fólks á verkalýðshreyfingunni.

Ásmundur Einar Daðason Félags- og jafnréttisráðherra boðaði formann Framsýnar til óformlegs fundar í vikunni með honum og aðstoðarmanni. Tilefnið var að fara almennt yfir málin. Húsnæðismál, skattamál, vaxtamál, staða landsbyggðarinnar, jafnréttismál, kjaramál og væntanlegar breytingar á forystu Alþýðusambands Íslands voru meðal þeirra málefna sem tekin voru upp á fundinum. Ásmundur Einar lagði áherslu á gott samstarf við Framsýn og verkalýðshreyfinguna í heild sinni enda ráðuneytinu umhugað um velferð fólks og gott samstarf við verkalýðshreyfinguna. Formaður Framsýnar, Aðalsteinn Árni, sagðist ánægður með boð ráðherra. Það væri afar mikilvægt að aðilar, það er stjórnvöld á hverjum tíma og verkalýðshreyfingin, gætu átt samtal um málefni líðandi stundar.

 

Starfsmenn Vegagerðarinnar hafa verið að laga vegi í nágrenni Húsavíkur og reyndar lengra til í héraðinu. Kristján Önundarson var á ferðinni ásamt öðrum vegagerðarmönnum frá Húsavík í Kelduhverfi á dögunum þegar formaður Framsýnar áttu þar leið um. Mikilvægt er að brýna fyrir vegfarendum að aka gætilega um vegina, ekki síst þar sem þeir sjá starfsmenn Vegagerðarinnar við störf. Þeir starfa við hættulegar aðstæður, ekki síst þegar umferðarhraðinn er mikill. Þess vegna ekki síst er mikilvægt að sýna mikla tillitssemi.

Formaður Framsýnar kom við hjá starfsmönnum GPG á Raufarhöfn síðasta fimmtudag. Þar var allt brjálað að gera en um 30 starfsmenn starfa hjá fyrirtækinu að staðaldri. Um þessar mundir voru um 20 starfsmenn við störf enda hluti starfsmanna komnir í sumarfrí. Verkstjórar og starfsmenn töldu mikilvægt að fjölga dögum í vinnuvikunni svo menn kæmust yfir að klára hráefnið sem þyrfti að vinna hjá fyrirtækinu á hverjum tíma enda fiskaðist vel.

Fiskeldi Samherja í Öxarfirði hefur vaxið hratt síðustu ár enda mikill metnaður til staðar hjá forsvarsmönnum fyrirtækisins að auka eldið enn frekar. Formaður Framsýnar átti góða stund með starfsmönnum og forsvarsmönnum fyrirtækisins fyrir helgina þar sem farið var yfir framleiðsluna og áform fyrirtækisins um frekari stækkun á komandi árum. Fyrirtækið er með laxeldi í kerjum upp á landi. Á þriðja tug starfsmanna starfar við eldið auk þess sem fyrirtækið leggur mikið upp úr því að skapa frekari atvinnu með því að leita til verktaka á svæðinu með ákveðna verkþætti sem þarf að vinna og tengjast starfsemi fiskeldisins. Að loknum hádegisverði var boðið upp á skoðunarferð um athafnasvæðið sem fer stækkandi með hverju árinu. Ljóst er að fiskeldið skiptir verulega miklu máli fyrir íbúa og samfélagið við Öxarfjörð.

Allir sem eiga leið um Kelduhverfi eiga að gefa sér tíma til að koma við í versluninni í Ásbyrgi hjá Ísak, eiginkonu og hans ágæta starfsfólki. Ísak hefur mjög góða yfirsýn yfir stöðuna, mannlífið og framvindu mála í ferðaþjónustunni á austursvæðinu. Fulltrúar Framsýnar komu við í versluninni þegar þeir voru á ferðinni um helgina og tóku stöðuna með starfsfólkinu.

Það er ekki annað hægt að en að fá sér kaffi og kleinu þegar stoppað er í Ásbyrgi.

Starfsmenn voru ánægðir með lífið og tilveruna í versluninni í Ásbyrgi.

Á næstu vikum munum við fjalla um heimsóknir forsvarsmanna Framsýnar á vinnustaði á félagssvæðinu. Starfsfólk á vinnustöðum sem óskar sérstaklega eftir því að fulltrúar félagsins láti sjá sig er beðið um að setja sig í samband við skrifstofu stéttarfélaganna á Húsavík. Við byrjum á því að segja frá því að á laugardaginn var komið við hjá starfsmönnum Vatnajökulsþjóðgarðs í Ásbyrgi þar sem starfsmenn voru að hamast við að slá lúpínu í landi  þjóðgarðsins.

Hilmir Smári Kristinsson gaf sér smá tíma til að ræða við forsvarsmenn Framsýnar áður en hann hélt áfram að slá lúpínuna.

Bjartey Stefáns gaf Hilmi ekkert eftir og sló eins og enginn væri morgundagurinn.

Það er mikið um stuðbolta meðal starfsmanna sem starfa hjá fiskeldisfyrirtækinu Rifós í Kelduhverfi. Þegar fulltrúi Framsýnar var á ferðinni á dögunum voru þeir að grilla grillsneiðar frá Fjallalambi enda veðrið gott og allir í geggjuðu stuði auk þess sem tveir erlendir starfsmenn frá Búlgaríu, sem hafa verið við störf hjá fyrirtækinu, voru að kveðja og halda heima á leið eftir ánægjulega dvöl í Kelduhverfi. Það staðfestu þeir við talsmann Framsýnar sem var á staðnum til að heimsækja stjórnendur og starfsmenn fyrirtækisins. Að sjálfsögðu tók hann þátt í gleðinni með starfsmönnum Rifós áður en hann hélt heim á leið eftir vel heppnaðar vinnustaðaheimsóknir á austursvæðinu, það er frá Kelduhverfi til Raufarhafnar.

Jóhannes Guðmundsson starfsmaður og grillmeistari Rifós er hér með tveimur erlendum starfsmönnum sem voru að kveðja sína samstarfsmenn. Þeir voru ánægðir með dvölina í Kelduhverfi.

Um síðustu helgi var Sólstöðuhátíð haldin á Kópaskeri sem fór vel fram. Boðið var upp á fjölbreytta hátíð frá föstudegi til sunnudags. Meðal þess sem boðið var upp á laugardeginum var kynning á starfsemi fyrirtækja og félagasamtaka í héraðinu auk þess sem Framsýn var boðið að vera með kynningu á starfsemi félagsins. Hópur fólks leit við hjá fulltrúum Framsýnar og fengu upplýsingar um starfsemina. Nýir bæklingar með upplýsingum um réttindi félagsmanna voru vinsælir sem og húfur og ljóðabókin „Tvennir tímar“ sem félagið gaf nýlega út. Konfekt og kaffi var einnig í boði fyrir gestina. Sjá myndir sem teknar voru á kynningunni sem fram fór í Pakkhúsinu á Kópaskeri á laugardaginn.

 

Vegna landsleiks Íslands og Nígeríu á HM í dag verður skrifstofu stéttarfélaganna lokað kl. 14:50. Beðist er velvirðingar á þeim óþægindum sem þetta kann að valda.

 

Samkvæmt kjarasamningum og lögum skal launafólk fá einn frídag á viku í beinu framhaldi af daglegri lágmarkshvíld, þ.e. 35 klst. samfelld hvíld einu sinni í viku. Engin sérstök ákvæði eru í kjarasamningum eða lögum um hvernig við skuli brugðist ef þessi ákvæði eru ekki virt, ef frá eru talin sektarákvæði. Hæstiréttur staðfesti þann 14.6 sl. með dómi í máli nr. 594/2017 að atvinnurekendur bera ábyrgð á því að vinna sé skipulögð þannig að vikulegur frídagur sé virtur. Hæstiréttur segir jafnframt að enda þótt ekki sé gert ráð fyrir að umræddir frídagar séu launaðir sé ljóst að atvinnurekendur beri ábyrgð á að starfsmenn fái þá lágmarkshvíld sem í kjarasamningum greinir og ef atvinnurekendur fari ekki að kjarasamningum að þessu leyti eignist starfsmenn rétt til dagvinnulauna vegna þeirra vikulegu frídaga sem þeir ekki fá.

Ekki hefur verið fjallað um það fyrir dómi hvort frávik frá reglunni um 48 stunda vinnuviku að jafnaði skapi sambærilegan rétt en með sömu rökum og beitt var í Hrd. 594/2017 kann vel að vera að svo sé enda skylda atvinnurekanda jafn mikil í þessu efni eins og varðar vikulega og daglega hvíld.

Dómur Hæstarétts

Gylfi Arnbjörnsson, forseti Alþýðusambands Íslands, tilkynnti á miðstjórnarfundi sambandsins í dag að hann hygðist ekki bjóða sig fram til endurkjörs á 43. þingi ASÍ í október. Gylfi segir að þetta hafi ekki verið einföld ákvörðun, en að hann sé engu að síður sannfærður um að hún sé rétt.

„Ég tók við sem forseti ASÍ þremur vikum eftir hrun og það var gríðarleg áskorun sem beið okkar sem vorum í forystu á vinnumarkaðinum á þeim tíma. Nú 10 árum síðar erum við komin fyrir vind og vel það. Kaupmáttaraukningin á síðustu þremur árum er sú mesta í Íslandssögunni, atvinnuleysi er lítið, verðbólga lág og vextir í sögulegu lágmarki, þótt enn séu þeir alltof háir. Allir þessir þættir skipta launafólk miklu máli,“ segir Gylfi.

„Undanfarið hafa deilur innan verkalýðshreyfingarinnar hins vegar harðnað og menn tekist á um leiðir í kjarabaráttunni. Í þeim deilum virðist því miður sem persóna mín, í stað skoðana minna, sé orðin aðalatriði og þá á kostnað málefnalegrar umræðu. Alþýðusambandið er meira en 100 ára gamalt og gríðarlega mikilvægt í allri réttinda- og kjarabaráttu launafólks á Íslandi. ASÍ er mun stærra en nokkur einstaklingur, en ég viðurkenni að það er erfitt og lýjandi að eiga í átökum við félaga sína. Ég hef ávalt verið reiðubúinn til að berjast með félögum mínum og fyrir þá, en að berjast við þá gefur mér ekkert og skilar heldur engu fyrir hreyfinguna.

Ég er sannfærður um að sú sýn sem forysta Alþýðusambandsins og aðildarfélaganna hefur haft að leiðarljósi á síðustu áratugum hafi skilað miklum árangri og ég vona að áhersla verði áfram lögð á að tryggja stöðugleika og langtímaárangur í kjarabaráttunni. Ef brotthvarf mitt getur orðið til þess að auka líkurnar á að áfram verði haldið á svipuðum nótum ber mér að íhuga stöðu mína og hlutverk. Það hef ég nú gert og niðurstaða mín er sú að ég mun ekki gefa kost á mér sem forseti ASÍ á þinginu okkar í haust. Ég tek þessa ákvörðun í þakklæti og auðmýkt fyrir að hafa fengið að starfa fyrir íslenska verkalýðshreyfingu allan minn starfsferil. Ég vona sannarlega að hreyfingin nái vopnum sínum og sameinist í störfum sínum fyrir launafólk á Íslandi í komandi kjarasamningum. Verkalýðshreyfingin er nefnilega svo miklu öflugri þegar allir róa í sömu átt,“ segir Gylfi Arnbjörnsson.

Gylfi Arnbjörnsson hefur verið forseti ASÍ í 10 ár en hann var fyrst kjörinn í október 2008 og endurkjörinn fjórum sinnum eftir það. Þar á undan var Gylfi framkvæmdastjóri ASÍ frá 2001 en hann kom fyrst til starfa hjá verkalýðshreyfingunni árið 1989, þá sem hagfræðingur ASÍ hjá Kjararannsóknarnefnd.

Formaður Framsýnar, Aðalsteinn Árni, verður á ferðinni á morgun, fimmtudag, í Kelduhverfi, Öxarfirði og Raufarhöfn. Hann mun fara í vinnustaðaheimsóknir auk þess að ræða við þá einstaklinga á svæðinu sem hafa óskað formlega eftir samræðum við hann. Þeir aðrir sem vilja ná tali af honum á svæðinu er velkomið að setja sig í samband við Aðalstein á morgun í síma 8646604.

Þingiðn hefur látið gera þægilegar ferðatöskur/handtöskur fyrir félagsmenn. Þeir sem vilja eignast svona töskur eru beðnir um að kom við á skrifstofu stéttarfélaganna og þiggja tösku frá félaginu.

Það vakti athygli starfsfólks á Skrifstofu stéttarfélaganna hversu myndarlega uppábúnir starfsmenn VÍS á Húsavík voru í dag. Tilefnið var vitanlega fyrsti leikur íslenska karlalandsliðsins í knattspyrnu sem fer fram á morgun en þá mun liðið berjast við landslið Argentínu.

Eins og augljóst er þá voru þeir kumpánar í banastuði yfir þessu öllu saman enda stórt tilefni. Ekki var annað að heyra á þeim en að sigurmöguleikar íslenska liðsins séu með ágætasta móti á morgun.

Þrátt fyrir að við hinum megin á skrifstofunni höfum ekki tekið stemninguna alla leið eins og starfsmenn VÍS tökum við heilshugar undir baráttukveðjur þeirra til strákanna í Rússlandi.

Eins og sjá má voru okkar menn merktir í bak og fyrir og bjartsýnin sveif yfir vötnum. Hvort tölustafurinn sé merki um spá þeirra fyrir sætið sem íslenska liðið lendir í leiknum skal þó ósagt látið.