Skrifstofa stéttarfélaganna á Húsavík leitar að öflugum og hressum liðsmanni til starfa í fullt starf. Starfsmanninnum er ætlað að sinna almennum störfum á skrifstofunni, sjá frekari lýsingu í meðfylgjandi auglýsingu. Aðalsteinn Árni Baldursson veitir frekari upplýsingar, kuti@framsyn.is
Þingi Alþýðusambandi Íslands lauk um hádegið í dag en það hófst í gærmorgun. Að venju var þingið haldið á Illugastöðum. Á meðfylgjandi mynd er nýkjörin stjórn. Hana skipa Trausti Jörundarson Sjómannafélagi Eyjafjarðar sem var kjörinn formaður, aðrir í stjórn eru Eydís Bjarnadóttir FSVA, Álfheiður Ösp Haraldsdóttir Samstöðu, Atli Hjartarson Öldunni og Ingimar Atli Knútsson Framsýn. Á myndina vantar Nönnu Steinu Höskuldsdóttur frá Framsýn sem var kjörin í varastjórn.
Um 70 fulltrúar frá níu af ellefu aðildarfélögum Alþýðusambands Norðurlands tóku þátt í 39. þingi sambandsins sem staðið hefur yfir síðustu tvo daga á Illugastöðum í Fnjóskadal. Þingið fór vel fram og voru mörg fróðleg erindi flutt á þinginu auk þess sem ályktað var um byggða- og atvinnumál. Þar er sölu á flugstöðvarbyggingunni á Húsavíkurflugvelli m.a. harðlega mótmælt. Framsýn átti níu fulltrúa á þinginu. Ingimar Atli Knútsson sem var fulltrúi Framsýnar á þinginu var kjörinn í stjórn sambandsins og Nanna Steina Höskuldsdóttir sem jafnframt er félagsmaður í Framsýn í varastjórn. Þá má geta þess að Ósk Helgadóttir hefur verið formaður AN síðustu tvö árin. Nú var komið að því að Trausti Jörundarson frá Sjómannafélagi Eyjafjaráðar tæki við keflinu til næstu tveggja ára sem formaður sambandsins. Ósk hefur staðið sig afskaplega vel sem formaður, því er full ástæða til að þakka henni kærlega fyrir vel unnin störf í þágu Alþýðusambands Norðurlands.
Ályktun um byggða- og atvinnumál
-Stjórnvöldum ber að standa vörð um landsbyggðina-
39. þing Alþýðusambands Norðurlands skorar á stjórnvöld að standa vörð um landsbyggðina, sem er ein af hornsteinum íslensks efnahagslífs.
Fyrir liggur að hinar dreifðu byggðir landsins skapa stóran hluta gjaldeyristekna þjóðarinnar, ekki síst með framleiðslu og útflutningi. Gjaldeyristekjur, sem þannig verða til, standa að mestu undir velferðarkerfi Íslendinga.
39. þing Alþýðusambands Norðurlands krefst þess að eðlilegur hlutur af þeim verðmætum sem landsbyggðin skapar skili sér aftur heim í hérað. Sambandið telur óásættanlegt með öllu að á sama tíma og mikil verðmætasköpun verður til á landsbyggðinni blæði henni út.
Áherslur þingsins eru eftirfarandi:
39. þing Alþýðusambands Norðurlands telur það vera grundvallaratriði að íbúar landsbyggðarinnar njóti sömu lífsgæða og tækifæra og íbúar á höfuðborgarsvæðinu. Jafnvægi í byggðaþróun er forsenda samstöðu og samfélagslegrar sáttar í landinu. Hvað það varðar verða stjórnvöld á hverjum tíma að hafa í huga að almennar skattkerfisbreytingar og álögur mega ekki bitna sérstaklega á íbúum landsbyggðarinnar umfram þá sem búa á höfuðborgarsvæðinu.
39. þing Alþýðusambands Norðurlands minnir á að án sterkrar landsbyggðar veikist bæði efnahagslegt og menningarlegt sjálfstæði þjóðarinnar. Stjórnvöld verða því að tryggja að arðurinn af auðlindum og útflutningi nýtist öllum landsmönnum, ekki síst þeim samfélögum sem skapa verðmætin í byggðalögum víða um land. Við annað verður aldrei unað enda markmið AN að tryggja að áherslur sambandsins nái fram að ganga, þjóðarbúinu og þeim sem byggja Ísland til hagsældar, burt séð frá búsetu og/eða efnahag.
Kallað er eftir byggðastefnu frá stjórnvöldum sem endurspegli áherslur 39. þings Alþýðusambands Norðurlands.
(Forsíðumynd: Eining-Iðja)
Í ár var formannafundur Sjómannasambands Íslands haldinn í Færeyjum. Fundurinn fór fram um síðustu helgi. Flest allir formenn aðildarfélaga sambandsins mættu til fundarins. Frá Framsýn tóku Börkur Kjartansson formaður Sjómannadeildar félagsins og Aðalsteinn Árni Baldursson formaður félagsins þátt í fundinum. Að þeirra sögn fór fundurinn vel fram. Það bar helst til tíðinda á fundinum að Jan Hoygaard formaður Föroya fiskimannafélags kom á fundinn og kynnti fulltrúum kjarasamninga færeyskra sjómanna.
Í erindi hans kom fram að færeyskir sjómenn eru á mjög svipuðum kjörum og starfsbræður þeirra á Íslandi. Meðalárslaun háseta á færeyskum uppsjávarskipum eru ívið lægri en á Íslenskum skipum. Þrátt fyrir hátt fiskverð á uppsjávartegundum í Færeyjum er skiptaprósentan lægri og frádrag meira áður en kemur til skipta. Á móti kemur að alltaf eru 12 menn á færeyskum uppsjávarskipum. Jan sagði okkur frá að flestir uppsjávarsjómenn í Færeyjum séu að skila ca. 120 dögum á sjó á ári. Yfirleitt tveir um hvert pláss.
Þetta á einnig við um frystitogarana þar sem meðalárslaun eru lægri. Þar róa menn einn og einn. Línuskipin og ísfisktogararnir eru í sama fasa með lægri árslaun en á Íslenskum skipum. Þar er algengt róðrarlag tveir og einn. Skiptaprósentur eru lægri í Færeyjum en á Íslandi. Yfirmenn á færeyskum skipum eru stundum með hærri aukahluti en þekkist hjá okkur, allt upp í 3 aukahluti.
Sjómenn í Færeyjum greiða 1,25% félagsgjald. Útgerðin greiðir ekki í sjúkrasjóð eða orlofssjóð.
Á fundinum var farið yfir fiskverð á Íslandi og kjör Íslenskra sjómanna. Sitt sýnist hverjum en gegnum sneitt hefur fiskverð í beinum viðskiptum hækkað verulega á innan við ári. Þorskur um 27%. Ýsa um rúm 51% og ufsinn um 31%. Markmiðið um að fiskverð í beinum viðskiptum sé um 80% af markaðsverði hefur haldist nokkuð vel en þó mætti bæta í slægða þorskinn. En til að útskýra þann mun verður að taka tillit til að notuð eru meðalverð þriggja síðustu mánaða við úrskurð um nýtt verð í hverjum mánuði með þeirri seinkun að mánuðurinn fyrir ákvörðun er ekki með sökum þess að útflutningstölur eru ekki komnar frá Hagstofunni.
Fundurinn samþykkti eftirfarandi ályktanir:
1. Formannafundur SSÍ 19. september 2026 krefst þess að Íslensk stjórnvöld sjái til þess að með sameiningu MAST, Fiskistofu og Verðlagsstofu skiptaverðs, að VSS hafi fullt og óskorað umboð til upplýsingaöflunar með rafrænum hætti hjá stofnunum ríkisins, s.s. Tollinum og Skattinum.
Einnig að upplýsingaöflun VSS um fiskverð til Íslenskra sjómanna haldi áfram með þeim hætti sem verið hefur undanfarin ár.
VSS geti kallað eftir sölunótum afurða hjá útgerðum og öllum upplýsingum til að sannreyna hvort viðmiðunarverð sem notað er í viðskiptum milli skyldra aðila sé rétt samkvæmt kjarasamningum
2. Formannafundurinn fer fram á að hráefnishlutföll á uppsjávarfiski til vinnslu verði endurskoðuð með hækkun í huga.
Mikil lækkun hefur átt sér stað á launahlutfalli á uppsjávarskipaflotanum með fækkun sjómanna um borð.
Skekkjan hefur orðið til þess að launahlutfall útgerðarinnar á uppsjávarskipunum hefur lækkað gríðarlega og er nú það lægsta af öllum útgerðarflokkum.
Fundurinn krefst þess að teknar verði upp viðræður við SFS um þetta mál.
3. Formannafundurinn þakkar Slysavarnaskóla sjómanna fyrir þeirra framlag til öryggismála sjómanna gegnum tíðina.
Einnig fagnar fundurinn því að nú sjái fyrir endann á kaupum á nýjum MOB báti fyrir skólann og endurnýjun búnaðar sem kominn er til ára sinna.
Með 24. milljóna króna framlagi SSÍ, FS og VM á síðasta ári til skólans hefur hann nú getað ráðist í þessi mikilvægu kaup.
4. Fundurinn bendir á að þyrlusveit LHG er frekar þunnskipuð á stundum. Ein björgunar- og leitarþyrla er alls ekki nóg þegar kemur að leit og björgun og þjónustu við sjómenn. Lágmark er að tvær þyrlur séu ávallt til staðar ásamt tveimur áhöfnum á vakt. Einnig beinir fundurinn því til stjórnvalda að ein þyrla verði staðsett á Akureyri með áhöfn. Það þýðir að í raun þurfa alltaf þrjár til fjórar þyrlur að vera flughæfar í flugflota LHG. Brýnt er að flugvél LHG sé til staðar allt árið um kring. Varðskipin Þór og Freyja verða að vera mun meira á sjó en nú er. Markmiðið ætti að vera 300 dagar á hvort skip.
5. Formannafundurinn fagnar því að nýr kjarasamningur við smábátasjómenn sé í burðarliðnum. Þeir samningar hafa verið lausir alltof lengi.
Kominn er tími til að smábátasjómenn njóti þess sama og aðrir sjómenn þessa lands fengu með nýjum kjarasamningi við SFS árið 2024.
6. Formannafundur SSÍ fagnar að hvalveiðar séu hafnar að nýju og styður áframhaldandi veiðar á hval sem byggja á vísindalegri ráðgjöf.
7. Formannafundur SSÍ 2026 krefst þess að ekki verði tekinn kvóti úr stóra kerfinu til að tryggja strandveiðisjómönnum meiri afla. Það bitnar einungis á þeim sjómönnum sem hafa sjómennsku að aðalstarfi. Fundurinn er ekki á móti standveiðum en finnst nóg komið af heimildum til þeirra sem þær stunda. Meðan ekki er aukning í ráðgjöf og kvóta má ekki hygla öðrum á kostnað annars.
Framsýn stéttarfélag tekur heilshugar undir ályktun miðstjórnar ASÍ um fjárlagafrumvarpið sem ríkistjórnin hefur lagt fram. Frumvarpið byggir á auknum álögum á alþýðu landsins.
„Miðstjórn Alþýðusambands Íslands (ASÍ) lýsir yfir þungum áhyggjum vegna fjárlagafrumvarps ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur, sem lagt var fram í liðinni viku. Framganga ríkisstjórnarinnar, ekki síst í ljósi krefjandi aðstæðna sem forsendubrestur kjarasamninga hefur skapað, er með öllu óskiljanleg og kallar á viðbrögð verkalýðshreyfingarinnar.
Launafólk gekk árið 2024 til hófstilltra langtímasamninga og tók á sig verulega ábyrgð til að stuðla að lækkun verðbólgu og vaxta. Það var gert gegn skýrum væntingum um að stjórnvöld, sveitarfélög og atvinnulíf myndu axla sinn hluta ábyrgðarinnar og gæta þess að grafa ekki undan markmiðum samninganna.
Það hefur ekki gerst.
Forsendur samninganna hafa verið sviknar, hver á fætur annarri. Gjaldskrár hafa hækkað, verðlag á vöru og þjónustu hefur rokið upp og ríkisvaldið hefur með eigin ákvörðunum lagt sitt af mörkum til þeirrar þróunar sem launafólk tók á sig byrðar til að stemma stigu við.
Frá því á vormánuðum, þegar allt stefndi í að forsendur kjarasamninga myndu bresta, hefur Alþýðusambandið lagt fram ítarlegar tillögur um viðbrögð og margoft lýst sig tilbúið til viðræðna við stjórnvöld. Sú afstaða er ekki sjálfgefin. Hún byggir á því mati að enn megi tryggja frið á vinnumarkaði, verja kaupmátt, ná niður verðbólgu og skapa forsendur fyrir lægri vöxtum ef allir aðilar bera ábyrgð.
Nú kastar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hrísi í bálköstinn með skatta- og gjaldahækkunum á almenning allan sem að auki ganga þvert gegn þeirri stefnu ríkisstjórnarinnar sjálfrar að ná fram lækkun verðbólgu.
Verkalýðshreyfingin hefur stutt markmið um að draga úr hallarekstri og stöðva skuldasöfnun ríkisins í skynsamlegum skrefum. En allt er nú lagt í sölurnar til að ná þessum markmiðum með hraði og kolrangri forgangsröðun, gjaldahækkunum, niðurskurði í velferðarþjónustu, rýrnun tilfærslukerfanna og skeytingarleysi gagnvart atvinnuleitendum í vaxandi atvinnuleysi. Gjaldskrár og krónutöluskattar munu almennt hækka um 5,2% um næstu áramót, langt umfram öll viðmið. Kílómetragjaldið hækkar um tæp 16%. Þessar hækkanir ganga beint út í verðlag og næra þannig verðbólguna.
Með breytingum á persónuafslætti og skattþrepum ætlar ríkissjóður að taka 3,1 milljarði króna meira af fólki í tekjuskatt en ella á sama tíma og húsnæðis- og barnabætur fylgja ekki verðlagi. Sú ákvörðun að láta þennan stuðning ekki fylgja verðlagsþróun kemur verst niður á ungu fólki og láglaunahópum sem taka á sig þyngstu byrðarnar af verðbólgu og háum vöxtum.
Algjör uppgjöf blasir við í húsnæðismálum; stofnframlög í almenna íbúðakerfinu verða dregin saman, vaxtabótakerfið er aflagt og endurgreiðsla virðisaukaskatts vegna íbúðarhúsnæðis verður lækkuð.
Þetta gerist á sama tíma og húsnæðiskostnaður sligar þúsundir heimila, ungt fólk á sífellt erfiðara með að komast inn á húsnæðismarkað og skortur á hagkvæmu húsnæði er einn stærsti félagslegi vandi þjóðarinnar.
Miðstjórn ASÍ sér fátt í þessu frumvarpi sem gefur launafólki ástæðu til að ætla að langþráð markmið kjarasamninga um lækkun verðbólgu og vaxta sé í sjónmáli. Miðstjórn ASÍ harmar þessa framgöngu ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur og hvetur hana til að snúa af þessari braut og sýna að hún taki þau loforð sem gefin hafa verið launafólki alvarlega.“
Samkvæmt frétt ruv.is verður Samherja gert að loka fiskþurrkun á Laugum eftir að úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála afturkallaði starfsleyfi þeirra. Tuttugu starfsmenn fiskþurrkunarinnar voru upplýstir um þetta í morgun. Starfsmenn fyrirtækisins hafa þegar sett sig í samband við Framsýn stéttarfélag þar sem þeir hafa miklar áhyggjur af stöðunni enda afar mikilvægur vinnustaður í Þingeyjarsveit. Þeim tilmælum er beint til Framsýnar að félagið gæti hagsmuna starfsmanna í þessari óvissu.
Sjá frétt ruv um málið og yfirlýsingu Samherja: https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-09-17-loka-fiskthurrkun-samherja-a-laugum-eftir-afturkollun-starfsleyfis-487311
Meðfylgjandi mynd er úr myndasafni Framsýnar og tengist ekki fréttinni beint.
Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar fundaði á dögunum um stöðuna í kjaramálum nú þegar forsendur kjarasamninga eru brostnar. Eins og staðan er í dag verður kjarasamningum sagt upp í október nema til komi útspil frá stjórnvöldum, sveitarfélögum, fyrirtækjum og verslunar- og þjónustuaðilum. Framsýn hefur með bréfi til Norðurþings, Þingeyjarsveitar og Tjörneshrepps skorað á sveitarfélögin að halda almennum gjaldskrárhækkunum í lágmarki og tryggja þannig velferð íbúa sveitarfélagsins. Það eigi einnig við um hækkanir hjá fyrirtækjum í eigu sveitarfélaga nú þegar gefur á í efnahagslífinu og verðbólgan hækkar og hækkar milli mánaða svo ekki sé talað um aukna vaxtabyrði fólks af húsnæðislánum. Að mati Framsýnar er afar mikilvægt að hagsmunaaðilar hafi í huga að allir bera ábyrgð á stöðunni. Ekki síst stjórnvöld, sveitarfélög, fyrirtæki, þjónustuaðilar og verkalýðshreyfinginn. Þessum hagsmunaaðilum er ekki síst ætlað að tryggja stöðugleika í þjóðfélaginu öllum til hagsbóta. Framsýn skorast ekki undan þeirri ábyrgð enda kjarasamningarnir í uppnámi.
Laun hafa hækkað og meðaltölin líta ágætlega út. Það er freistandi að líta á aukinn kaupmátt sem sönnun þess að kjarabæturnar hafi skilað sér jafnt til allra.
Það hafa þær ekki gert.
Meðaltalið segir lítið um hverjir hafa raunverulega notið kjarabótanna og hverjir hafa setið eftir.
Bak við meðaltölin og reiknikúnstirnar er fólk. Það vinnur fullan vinnudag en býr við þröngan fjárhag og lítið svigrúm þegar verðlag og húsnæðiskostnaður hækka. Þar er láglaunafólk, einstæðir foreldrar, innflytjendur og leigjendur sem verja stærstum hluta ráðstöfunartekna sinna í húsnæði og aðrar nauðsynjar.
Þess vegna er ekki nóg að segja að kaupmáttur Íslendinga hafi aukist. Það verður að spyrja hverjir hafi raunverulega notið þeirrar aukningar og hvað sé eftir af henni þegar húsaleigan, maturinn og aðrir reikningar hafa verið greiddir.
Kannanir sýna að tæpur þriðjungur félagsfólks ASÍ og BSRB nær ekki endum saman. Innflytjendur og einstæðir foreldrar standa sérstaklega illa. Þeir sem standa verst eru jafnframt oftar á leigumarkaði og húsnæði, matur og samgöngur vega þyngra í útgjöldum þeirra.
Hverjir fengu kjarabæturnar?
Kjarasamningarnir frá 2024 voru gerðir með skýru markmiði. Launafólk á almennum vinnumarkaði gekk til hóflegra langtímasamninga til þess að leggja sitt af mörkum til að ná niður verðbólgu og vöxtum. Við tókum þá ákvörðun af ábyrgð og lögðum áherslu á að lægri laun fengju hlutfallslega meiri hækkun.
Síðan hafa laun hins vegar þróast með mjög ólíkum hætti.
Á meðan stórir hópar launafólks hafa í meginatriðum búið við samningsbundnar hækkanir hefur orðið launaskrið annars staðar á vinnumarkaðnum. Fólk með sterka einstaklingsbundna samningsstöðu hefur getað sótt meiri hækkanir og ýmsar stéttir hafa fengið sérstakar kjarabætur. Þannig hafa læknar fengið verulegar breytingar á sínum kjörum og kennarar sömuleiðis.
Ég hef ekkert við það að athuga. Þvert á móti. Launafólk á að sækja fram þegar færi gefst.
En þetta verður að hafa í huga þegar meðaltöl um launaþróun og kaupmátt eru lögð á borðið.
Hækkun á launum læknis hækkar meðaltalið. Hún hækkar ekki laun verkamannsins. Launaskrið hjá sérfræðingi á einkamarkaði birtist í meðaltalinu en skilar sér ekki sjálfkrafa til fólksins sem er á taxta.
En kaupmáttur ræðst ekki af launaþróuninni einni. Verðlag og framfærslukostnaður skipta ekki síður máli. Verðbólgan mælist nú 5,3%. Síðar í þessum mánuði kemur næsta mæling Hagstofunnar og hún skiptir verulegu máli fyrir kjarasamningana. Þeir voru gerðir með það að markmiði að skapa skilyrði fyrir hjöðnun verðbólgu og lækkun vaxta. Bresti verðlagsforsendan og náist ekki samkomulag um viðbrögð opnast heimild til að segja samningunum upp.
Ábyrgðin á stöðugleikanum verður ekki lögð aftur og aftur á sama fólkið. Launafólk á almennum vinnumarkaði stóð við sinn hluta samkomulagsins. Verði verðbólgan áfram þrálát verður ekki hægt að bregðast við með því einu að biðja þetta sama fólk um meiri þolinmæði. Það hefur þegar lagt sitt af mörkum.
Leigjandinn fær tvöfalt verðbólguhögg
Á leigumarkaði blasir þessi staða enn skýrar við. Leigjendur kannast almennt ekki við þann kaupmáttarauka sem meðaltölin sýna. Húsaleigan tekur stóran hluta ráðstöfunartekna margra leigjenda og skilur því lítið eftir til annarra nauðsynja.
Þar bætist verðtrygging leigusamninga ofan á. Verðbólgan hækkar fyrst mat, þjónustu, rafmagn og aðrar nauðsynjar. Síðan getur hún, í krafti vísitölutengingarinnar, hækkað húsaleiguna líka. Þannig fær leigjandinn verðbólguna fyrst í matarkörfuna og síðan aftur inn um útidyrnar í formi hærri leigu.
Þarna er augljóst misvægi. Verðtryggð húsaleiga getur hækkað sjálfkrafa með verðbólgunni á meðan launin fylgja þeim hækkunum ekki með sama hætti. Þannig hverfur stór hluti kjarabótarinnar í hærri húsaleigu í stað þess að bæta lífskjörin.
Þetta bitnar sérstaklega á láglaunafólki, einstæðum foreldrum, ungu fólki og innflytjendum. Gögn HMS sýna til dæmis að aðfluttir leigjendur á höfuðborgarsvæðinu greiða að jafnaði 5% hærri heildarleigu en innfæddir þegar leigt er af einstaklingum, þótt íbúðir þeirra séu um 9% minni.
Húsnæðiskerfið hefur brugðist
Húsnæðiskerfið hefur brugðist þessu fólki. Kerfi sem tryggði verkafólki og tekjulágum heimilum húsnæði var lagt niður og í auknum mæli treyst á markaðinn til að leysa húsnæðisþörf almennings. Það var pólitísk ákvörðun. Niðurstaðan liggur fyrir: of fáar íbúðir á viðráðanlegu verði og allt of margir fastir á dýrum leigumarkaði.
Almenna íbúðakerfið hefur sannað gildi sitt en er einfaldlega of lítið. Það þarf að auka stofnframlög, tryggja lóðir og byggja meira af óhagnaðardrifnu húsnæði.
Í siðuðu samfélagi getur húsnæðisöryggi aldrei verið forréttindi.
Við höfum vissulega náð góðum árangri og margir Íslendingar búa við góð lífskjör. En það breytir engu um að of stór hópur fólks á erfitt með að ná endum saman.
Þess vegna á ég erfitt með þá sjálfsánægju sem stundum einkennir umræðuna um lífskjör á Íslandi. Verkalýðshreyfingin hlýtur að horfa til þeirra sem minnst svigrúm hafa þegar harðnar á dalnum. Það fólk þarf ekki fyrirlestur um meðaltal kaupmáttar. Það þarf að geta lifað af laununum sínum. Það er mælikvarðinn sem skiptir máli.
Meðaltalið borgar ekki húsaleiguna.
Höfundur er forseti Alþýðusambands Íslands (ASÍ).
(Grein þessi er tekin af vef ASÍ)
12. þings ASÍ-UNG verður haldið dagana 5.–6. nóvember nk. á Hótel Reykjavík Öskju. Yfirskrift þingsins er „Hvað situr eftir? – Kjör, skattar og framtíðartækifæri ungs fólks“. Framsýn mun að sjálfsögðu senda fulltrúa á þingið enda öflugt ungliðastarf innan félagsins. Ungliðastarfið miðast við þá sem eru innan við 35 ára aldur á vinnumarkaði.
Þegar kjarasamningar voru undirritaðir tók launafólk mikla áhættu með því að fallast á lágar launahækkanir á verðbólgutímum. Á móti ætluðu fyrirtæki að halda aftur af verðhækkunum til að ná niður verðbólgu og vöxtum. En verð hefur hækkað látlaust og vextir eru svimandi háir. Forsendur kjarasamninga eru brostnar og þeir gætu losnað 8. október nk.
LÍV, VR og Fagfélögin hafa sent verðmótandi fyrirtækjum bréf og óskað svara um hvað þau ætli að leggja af mörkum svo að kjarasamningar geti haldið gildi sínu. Óbreytt ástand er ekki valkostur. Hér fyrir neðan er listi yfir þau fyrirtæki sem fengu bréfið sent og afrit af bréfinu. Til fróðleiks má geta þess að Framsýn er aðili að málinu í gegnum LÍV.
Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar kom saman til fundar síðasta mánudag. Þar kom fram megn óánægja með fjárlagafrumvarpið er viðkemur sérstaklega auknum álögum á alþýðu landsins og ætlun stjórnvalda að selja byggingar á Húsavíkurflugvelli og veikja þar með stöðu flugvallarins. Eftir góðar og málefnalegar umræður var eftirfarandi ályktun samþykkt samhljóða:
„Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar skorar á ríki og sveitarfélög að axla ábyrgð á gjaldahækkunum langt umfram verðbólguviðmið, þvert á loforð við undirritun síðustu kjarasamninga árið 2024. Ábyrgðin hvílir hjá þeim sem hafa svikið loforð sín um að halda aftur af gjaldskrár- og verðhækkunum og hafa þess í stað kosið að velta byrðinni yfir á almenning með þeim afleiðingum að forsendur kjarasamninga eru brostnar.
Meginmarkmið kjarasamninga sem undirritaðir voru 2024 var lækkun verðbólgu með samstilltu átaki verkalýðshreyfingarinnar, atvinnurekenda, ríkis og sveitarfélaga. Aðilar vinnumarkaðarins gengu frá fjögurra ára kjarasamningi með hófstilltum launahækkunum. Ríki, sveitarfélög, fyrirtæki, verslun og þjónusta gáfu loforð um að ætla að leggja sitt af mörkum og halda aftur af gjaldskrár- og verðhækkunum. Nú er svo komið að forsendur kjarasamninga eru brostnar vegna vanefnda og verðbólgan fer vaxandi milli ára sem kemur sér afar illa fyrir heimilin í landinu, ekki síst verkafólk og þeirra sem minna mega sín í þjóðfélaginu.
Í stað þess að bregðast við vandanum velja stjórnvöld að auka enn frekar álögur á almenning sem þarf t.d. á heilbrigðisþjónustu að halda með hækkun á komugjöldum. Fyrr í sumar tilkynnti heilbrigðisráðherra 100% hækkun á komugjöldum sjúklinga á heilsugæslu, sem tækju gildi 1. ágúst. Auk þess var boðað að frá og með 1. september yrði komið á sérstöku komugjaldi fyrir sjúkraþjálfun, iðjuþjálfun og talþjálfun sem verður utan við greiðsluþátttökukerfi heilbrigðisþjónustunnar og kemur því til viðbótar þeirri hámarksupphæð sem sjúklingar greiða fyrir þá heilbrigðisþjónustu sem fellur innan kerfisins. Það er sorglegt til þess að vita að kostnaður vegna heilbrigðisþjónustu er mun hærri hér á landi en í nágrannalöndunum.
Ekki er að sjá annað en að stjórnvöld ætli áfram að ná markmiðum um hallalaus fjárlög með gjaldtöku- og niðurskurði. Nú síðast í vikunni eru boðaðar frekari hækkanir, m.a. 5,2% hækkun á krónutölugjöldum í fjárlagafrumvarpi og 15,9% hækkun kílómetragjalds. Jafnframt er gert ráð fyrir frekari rýrnun á barna- og húsaleigubótum.
Nú þegar forsendur kjarasamninga eru brostnar er afar mikilvægt að verkalýðshreyfingin standi saman og bregðist við vanefndum þeirra sem lofuðu við gerð síðustu kjarasamninga að leggja sitt af mörkum að halda aftur af gjaldskrár- og verðhækkunum. Við annað verður ekki unað.“
Í fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnarinnar fyrir árið 2027 er að finna heimild til sölu á flugstöð Húsavíkurflugvallar í Aðaldal. Áformin hafa vakið hörð viðbrögð á svæðinu og segjast bæði forsvarsmenn Framsýnar og Norðurþings ætla að bregðast við málinu.
Aðalsteinn Árni Baldursson, formaður Framsýnar stéttarfélags, segir í samtali við Húsavík.com að félagið hafa þegar brugðist við málinu.
„Ég er búinn að setja mig í samband við alla þingmenn kjördæmisins og vildi fá það staðfest hvort þeir ætluðu virkilega að standa að því að selja flugstöðina á Húsavíkurflugvelli,“ segir Aðalsteinn. Hann segir fyrstu viðbrögð þingmanna benda til þess að málið hafi komið mörgum þeirra á óvart. Sjá frekar umfjöllun husavik.com:
Frá 1. september 2026 geta sjómenn nálgast upplýsingar um sig inn á Mínar síður á Island.is undir “Starfsleyfi” – “Starfsleyfi sjómanna”
Undir “Próf, nám og frestir” má nálgast upplýsingar um nám, námskeið, verkleg próf vegna skemmtibátaskírteina, sveinspróf, gilda fresti vegna öryggisfræðslunámskeiða, fjarskiptaréttindi, gild alþjóðleg sjómannalæknisvottorð og staðfestingar til erlends fánaríkis um gildi alþjóðlegra atvinnuskírteina.
Undir “Atvinnuskírteini” birtast gild atvinnuskírteini, hæfnisskírteini, skemmtibátaskírteini, þar á meðal skírteinistegund, réttindaflokkur og gildislokadagsetning, áritanir erlends sjómanns til starfa á íslenskum skipum. Auks þess gild atvinnuskírteini sem leiðsögumaður skipa, hafnsögumaður skipa, réttindi á björgunarskip og atvinnukafaraskírteini. Á síðunni eru réttindaflokkar útlistaðir: “Nánar um réttindaflokka skírteina”
Undir “Lögskráningar” birtast heildarlögskráningardagar, siglingatími eftir stöðu og skipaflokkum, auk upplýsinga um gildar undanþágur og gildar sjóferðabækur.
Samgöngustofa vill hvetja sjómenn að kynna sér þessar upplýsingar og fylgjast vel með gildistíma sinna atvinnuskírteina, læknisvottorða og öryggisnámskeiða og annarra réttinda. Mikilvægt er að sækja tímanlega um endurnýjanir atvinnuskírteina hjá Samgöngustofu og skrá sig á tímanlega á öryggisnámskeið hjá Slysavarnaskóla sjómanna svo lögskráning geti gengið snurðulaust fyrir sig.
Ef upplýsingar eru rangar eða vantar eru sjómenn hvattir til að senda Samgöngustofu tölvupóst og viðeigandi gögn á sigling@samgongustofa.is
Upplýsingar þessar eru byggðar á lögskráningarkerfi sjómanna, eða Skútunni, sem tekin var í notkun í maí 2023: https://island.is/s/samgongustofa/frett/ny-skipaskra-og-loegskraning-sjomanna
Verðbólga mældist 5,6% í ágúst og hefur hún ekki mælst hærri í tvö ár. Verðbólgan er því komin yfir 4,7% viðmið kjarasamninganna og þar með er ljóst að verðlagsforsendur þeirra eru brostnar. Formenn aðildarfélaga SGS komu saman til upplýsinga- og samráðsfundar á dögunum til að ræða meðal annars forsenduákvæði kjarasamninga og stöðuna sem nú blasir við launafólki. Ljóst er að kjaramálin verða í brennidepli á næsta formannafundi SGS, sem boðaður hefur verið 10. september nk., þar sem farið verður yfir stöðuna og næstu skref metin. Til viðbótar má geta þess að stjórn og trúnaðarráð Framsýnar mun funda næsta mánudag um stöðuna sem komin er upp varðandi forsendur gildandi kjarasamninga.
Miðvikudaginn 2. september skrifuðu Framsýn og Fjallalamb undir samkomulag um kaup og kjör starfsfólks í sláturhúsi fyrirtækisins á Kópaskeri. Eins og fram hefur komið í fjölmiðlum hafa fjársterkir aðilar samþykkt að koma að rekstri fyrirtækisins með auknu hlutafé. Um er að ræða afskaplega ánægjuleg tíðindi. Hefð er fyrir því að fulltrúar frá Framsýn og Fjallalambi setjist niður á haustin og semji um kaup og kjör starfsmanna fyrirtækisins við sauðfjárslátrun það haustið. Töluverð óvissa hefur verið með áframhaldandi rekstur Fjallalambs og margir hafa haft áhyggjur af því að reksturinn legðist af í haust, en svo verður ekki, þökk sé fjársterkum aðilum sem ákveðið hafa að veðja á frekari rekstur Fjallalambs. Björn Víkingur Björnsson framkvæmdastjóri Fjallalambs og Aðalsteinn Árni Baldursson formaður Framsýnar undirrituðu samninginn en slátrun hjá Fjallalambi hefst á næstu dögum. Búið er að ráða starfsfólk í flestar stöður. Reiknað er með að slátrað verði fleira fé í ár á sláturhúsinnu en á síðasta ári.
Stjórn og trúnaðarráð Framsýnar ásamt stjórn Framsýnar- ung koma saman til fundar mánudaginn 7. september kl. 17:00 í fundarsal félagsins. Að venju eru fjölmörg mál á dagskrá fundarins:
Dagskrá:
1. Fundargerð síðasta fundar
2. Inntaka nýrra félaga
3. Þing ASÍ
4. Undirbúningsfundur ASÍ
5. Þing AN
5. Ungliðafundur SGS
6. Kjaramál – umboð SGS/LÍV
7. Erindi sem borist hafa félaginu
8. Styrkur til Tónkvíslarinnar
9. Styrkur- Rokkað gegn Sjálfsvígum
10. Fundargerðarbækur félagsins
11. Formannafundur LÍV
12. Samkomulag við Fjallalamb
13. Sumarferð stéttarfélaganna
14. Atvinnumál á félagssvæðinu
15. Sameining stéttarfélaga
16. Starfsmannamál-umsjónarmaður fasteigna
17. Formannafundur SGS
18. Önnur mál
Viðræður eru hafnar milli Framsýnar og Fjallalambs hf. varðandi kjör starfsfólks í sláturhúsi fyrirtækisins á Kópaskeri í haust. Eins og fram hefur komið í fjölmiðlum hafa fjársterkir aðilar samþykkt að koma að rekstri fyrirtækisins með auknu hlutafé. Um er að ræða afskaplega ánægjulega frétt. Hefð er fyrir því að fulltrúar frá Framsýn og Fjallalambi setjist niður á haustin og semji um kaup og kjör starfsmanna fyrirtækisins við sauðfjárslátrun það haustið. Fulltrúar samningsaðila stefna að því að klára viðræðurnar áður en sláturtíðin hefst í byrjun september. Töluverð óvissa hefur verið með áframhaldandi rekstur Fjallalambs og margir hafa haft áhyggjur af því að reksturinn legðist af í haust, en svo verður ekki, þökk sé fjársterkum aðilum sem ákveðið hafa að veðja á frekari rekstur Fjallalambs.
Starfsmannafélag Húsavíkur í samráði við Norðurþing hefur samþykkt að færa Borgarhólsskóla á Húsavík ákveðið fjármagn til kaupa á búnaði til að efla þroska og færni barna við leik og störf í grunnskólanum. Tilgangurinn með gjöfinni er ekki síst að efla enn frekar allt skólastarf í Borgarhólsskóla. Félagið hafði áður fært Grunnskólanum í Lundi og Leikskólanum Grænuvöllum sambærilega gjöf.
Fjármagnið kemur úr Starfsmenntasjóði Starfsmannafélags Húsavíkur sem fjármagnaður er með framlögum frá sveitarfélaginu Norðurþingi. Á meðfylgjandi mynd er Hermína Hreiðarsdóttir formaður STH og Þórgunnur Reykjalín Vigfúsdóttir skólastjóri Borgarhólsskóla. Myndin var tekin við afhendinguna í dag.
Því miður virðist sem stjórnvöld og fjármálaöflin í landinu hafi ekki áhyggjur af því að kjarasamningar séu í fullkomu uppnámi. Hvar er ábyrgðin?
Meðfylgjandi þessari frétt er grein sem verkalýðsforingjarnir, Halla Gunnarsdóttir, Jakob Tryggvason, Andri Reyr Haraldsson, Eiður Stefánsson, Gunnar Sigurðsson og Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifuðu nýlega inn á visi.is.
„Á meðan athygli stjórnmálamanna og kjósenda beinist að þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB tikkar klukkan á vinnumarkaði. Þann 27. ágúst nk. verður vísitala neysluverðs birt og ársverðbólga mun mælast svo há að forsendur kjarasamninga bresta. Mánuðum saman hefur verkalýðshreyfingin kallað eftir aðgerðum og viðbrögðum frá bæði stjórnvöldum og fyrirtækjum, en án árangurs.“ https://www.visir.is/g/20262919059d/sumar-an-adgerda