Vinnumarkaður þykir sýna merki um kólnun og líkur eru á auknu atvinnuleysi út árið 2027. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýlegri hagspá Alþýðusambands Íslands(ASÍ) sem má nálgast í heild sinni hér.
Fram kemur að hægt hafi á fjölgun starfa á þessu ári sem mældist 0,5% í ágúst samanborið við 1,8% vöxt í sama mánuði 2024. Þá hafi atvinnuleysi farið vaxandi undanfarin misseri. ASÍ tekur fram að gögn sem sýni nýjustu tölur um fjölda starfandi nái hins vegar ekki til gjaldþrots lággjaldaflugfélagsins Play og fleiri mælikvarðar bendi til sömu þróunar.
Gert er ráð fyrir að atvinnuleysi á þessu ári verði 4,5% og spáð að það aukist í 4,9% á árinu 2026. Helstu áhrifaþættir eru taldir samdráttur á byggingarmarkaði og minni umsvif í ferðaþjónustu.
Spá breytt vegna Norðuráls
Norðurál á Grundartanga tilkynnti framleiðslustöðvun í lok október í kjölfar bilunar á rafbúnaði álversins sem myndi leiða til minni afkasta verksmiðjunnar um ófyrirséðan tíma. ASÍ breytti spá sinni með hliðsjón af því fyrir útgáfu. Varlega áætlað mun útflutningur áls dragast saman um 20% frá síðasta ársfjórðungi 2025 til og með fyrsta ársfjórðungs 2026, samanborið við fyrri horfur í álútflutningi.
Þá hafa breyttar forsendur í álútflutningi ekki mikil áhrif á spáð atvinnuleysi þessa árs (4,5%), en horfur á næsta ári voru færðar upp um 0,2 prósentustig, úr 4,7% í 4,9%. Teygist framleiðslustöðvunin fram á þriðja ársfjórðung 2026 telur ASÍ að atvinnuleysið verði 5% á næsta ári.
Vinnumarkaðshorfur góðar í alþjóðasamanburði
Nýlega gaf ASÍ út skýrslu sem bar heitið: Íslenskur vinnumarkaður 2025, sem fjallar ítarlega um þróun atvinnuþátttöku, atvinnuleysis og þau kerfi sem mestu máli skipta fyrir afkomu og öryggi launafólks.
Niðurstöður sýna að íslenskur vinnumarkaður stendur sterkur í alþjóðlegum samanburði. Ber helst að nefna að atvinnuþátttaka hér landi er með því mesta sem þekkist innan OECD-ríkja, þ.e. lágt atvinnuleysi og langtímaatvinnuleysi með minnsta móti. Sérstaðan hér landi felst m.a. í mikilli atvinnuþátttöku meðal allra hópa, til að mynda kvenna, ungs fólks, eldra fólks og innflytjenda.